1 / 32

Sztuczna Inteligencja Szukanie, gry i ludzkie myślenie

Sztuczna Inteligencja Szukanie, gry i ludzkie myślenie. Włodzisław Duch Katedra Informatyki Stosowanej UMK Google: W. Duch. Gry planszowe. Szukanie i ludzkie myślenie. Paradoksy kognitywne. Reprezentacja wiedzy ... . Co będzie. Warcaby.

dacey
Télécharger la présentation

Sztuczna Inteligencja Szukanie, gry i ludzkie myślenie

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Sztuczna InteligencjaSzukanie, gry i ludzkie myślenie Włodzisław Duch Katedra Informatyki Stosowanej UMK Google: W. Duch

  2. Gry planszowe. Szukanie i ludzkie myślenie. Paradoksy kognitywne. Reprezentacja wiedzy ... Co będzie

  3. Warcaby • 1952, Samuel, pierwszy program uczący się gry w warcaby. • 1992, Chinook (J. Schaeffer, UoA) wygrywa US. Open. Program używa szukania a-b • Mistrzostwa człowiek-maszyna, Londyn 1992 Dr. Marion Tinsley, wygrał z Chinookiem 4-2, 33 remisy. Użyto 8-proc. stacji Silicon Graphics 4D/480, 256 MB RAM, baza danych wszystkich końcówek z 1-7 figurami + prawie połowa wszystkich partii z 8 figurami. • 1994, remis 1-1 i 18 remisów. • 1995, wygrana Chinooka 1-0 i 31 remisów. Użyto komputera SGI z 512 MB RAM. • 2007, udowodniono, że najnowsza wersja Chinook nie może przegrać partii, warcaby uznano za w pełni rozwiązane.

  4. Trik-trak, Othello • Trik-trak (backgammon), popularny w Japonii. Zawiera element niepewności (rzut kostką). • 1980, program BKG wygrał raz z mistrzem świata. • 1992, program Tesauro, techniki jak dla warcabów + uczenie się (sieć neuronowa) lepszych ocen, ranking wśród 3 najlepszych graczy. • 1995, Logistello zwycięża mistrza świata Takeshi Murakami do 6 do 0!Program grał parę tygodni sam z sobą poprawiając swoje funkcje oceny heurystycznej. Mistrzowskie rezultaty w wielu grach osiągnięto dopiero w latach 1990. Moc obliczeniowa to warunek konieczny, ale nie wystarczający ...

  5. Szachy – ogólnie Statyczna ocena sytuacji na planszy: liczba figur, wartość figur, położenie figur, możliwości ruchów. Funkcja oceny: suma Wi Fi, dobierz wsp. Wi Zależność liczba ruchów - siła programu. Mistrz świata > 2800 punktów. Przewidywania na: 5 pełnych ruchów (10 poziomów) - 1500 punktów. Od 5-10 poziomów mamy 200 p/poziom. Dla 10 ruchów ok. 2500 punktów. Ok. 35 ruchów/poziom, heurystyki redukują to do 6/poz; dla 1000 ocen/sek, 150 sek/ruch, b=35, ok. 3-4 ruchy - nowicjusz. Zależność jakość-szybkość obliczeń.

  6. Szachy - historia. • 1958, pierwszy program szachowy, Alex Bernstein. Szkocki międzynarodowy mistrz szachowy funduje nagrodę dla programu, który ogra go chociaż raz na cztery partie.W 1985 roku przegrał wszystkie cztery partie. • 1985, HiTech wśród najlepszych 800 graczy, oceniał ok. 10 mln pozycji, w 1988 roku wygrał z arcymistrzem. Intel+IBM: szachy to dobra reklama. • 1994Chess Genius na PCPentium, kilka razy zwyciężył Gary Kasparova; czas grania ograniczono do 25 minut na zawodnika. • 1996 – Deep Blue przegrał z Kasparowem 2:3 • 1997 – Deep Blue wygrał 3.5:2.5 • 2002 – program Deep Fritz na PC remisuje z Vladimirem Kramnikiem Przez dwa miesiące Kramink trenował z programem Deep Fritz.

  7. Deep Thought i Deep Blue Deep Thought,od 1985 roku, 4 studentów z USA (T. Hsu, T. Anantharaman, M. Campbell, A. Nowatzyk). Program Deep Blue(nowsze Deep Thought)+hardware do gry w szachy: 32procesory IBM RS6000/SP2 + 256 ASIC. Ocenia 200-1000 milionów pozycji/sek! Duża biblioteka otwarć i końcówek. Deep Thought – szukanie alfa-beta, ok. 10 ruchów w skomplikowanych sytuacjach. Deep Blue - ok. 14 ruchów, 3000 punktów, pobił Kasparova. Reakcja prasy – potworna szybkość i pamięć zwyciężyły. Mózg: 10.000 razy większa pamięć/szybkość więc to uwagi bez sensu! Moc już nadchodzi i będzie z nami …

  8. Ostatni mecz ... Kasparov vs. X3D Deep Fritz junior. Nowy Jork, listopad 2003. Mecz zakończył się remisem; główną atrakcją była gra w wirtualnej rzeczywistości. Komputer, na którym zainstalowany był program Fritz był około 100 razy wolniejszy niż Deep Blue i do tego zajęty generowaniem obrazu w 3 wymiarach, nic więc dziwnego, że mecz zakończył się remisem. PC stoi w kącie ... następny taki mecz odbędzie się z programem działającym na telefonie? Najwięcej punktów Elo w historii miał Kasaprov, 2851, tylko 4 osoby w historii miały ponad 2800 punktów. Program Rybka oceniany jest (4/2011) na 3261 punktów a Houdini 3309 punktów.

  9. Go: większe wyzwanie Liczba ruchów w Go to średnio 260 (szachy tylko 35). Liczba partii: 10260 (szachy 10123). Liczba różnych pozycji na planszy: 10172 (szachy 1046). Techniki szukania są mało przydatne: obecne programy są kiepskie na standardowej planszy 19x19, ale na poziomie mistrzowskim na planszach 9x9. Pierwszy program w 1968 roku, najlepszy obecnie Go4++ napisał M. Reiss, program jest znacznie lepszy od swojego twórcy. Konieczne do dobrego grania w Go jest: rozpoznawanie struktur (typ lokalnych konfiguracji), reprezentacja relacji przestrzennych, uczenie maszynowe, strategie i planowanie, metody reprezentacje wiedzy. Nagroda 1 mln $ dla programu, który pokona mistrza z Taiwanu! MoGo (Many Faces of Go, Ver. 12) na komputerze 15Tfl, Monte Carlo Tree Search (MCTS), wygrał z mistrzem Myungwan Kim (8 Dan), przy handicapie 9 kamieni. Więcej rezultatów komputerowego go.

  10. Szukanie a ludzkie myślenie Jak ludzie rozwiązują problemy wymagające myślenia? Intuicja? Szachy: człowiek stosuje „zmodyfikowane progresywne pogłębianie”, ograniczone poszukiwanie w głąb,ocena w oparciu o heurystyki z doświadczenia. Intuicja = ogromna pamięć, rozpoznawanie wzorców – inne ograniczenia sprzętowe niż AI. Liczba pamiętanych „prototypowych” wzorców ~ 50.000. Mistrz szachowy po 5-sek. ekspozycji układa średnio 23 figury z 25 na pokazanych pozycjach, nowicjusz 3 lub 4 figury. Figury ułożone przypadkowo  taka sama liczba błędów. Szybki test poziomu gry w szachy.

  11. Badania psychologiczne. Prezentacja 5 sekund, ruchy oczu mistrza i nowicjusza. Prezentacja dłuższa, od nowicjusza do mistrza. Największe różnice są w czasach reakcji i liczbie prawidłowo zapamiętanych figur.

  12. Szukanie a ludzkie myślenie. Mechanizm „porcjowania” przy pamiętaniu złożonych struktur, mała pamięć robocza wymaga ciągłego porcjowania. Działa to trochę jak kompilacja przyrostowa. Szachy: uczenie + pamięć, rozpoznawanie wzorców, ocena sytuacji oparta na pamięci. Uwaga skupiona jest (rozwijana jest gałąź grafu) na obszarach słabszych, ocena wzrokowa wzorców struktur. Ekspert lepiej rozpoznaje i lepiej pamięta, ale tylko istotne struktury, znane z doświadczenia, a nie struktury przypadkowe. Porcjowanie jest wykorzystywane w mnemotechnice. Inteligencja jest ściśle związana z sytuacją, domeną wiedzy.

  13. Złudzenia zmysłowe Zmysły często nas zwodzą, np. na tych obrazkach.

  14. Złudzenia kognitywne Przeczytaj zdanie: FINISHED FILES ARE THE RE- SULT OF YEARS OF SCIENTIF- IC STUDY COMBINED WITH THE EXPERIENCE OF YEARS. Teraz policz ile jest liter F w tym zdaniu. Policz je TYLKO RAZ, nie cofaj się i nie powtarzaj liczenia.

  15. Paradoksy ludzkiego myślenia Myślenie przebiega schematycznie, możliwe są złudzenia poznawcze. Przykład wnioskowania łatwy, trudniejszy i b. trudny (niemożliwy?) Każdy człowiek jest ssakiem. Sokrates jest człowiekiem. Wniosek: Sokrates jest ssakiem. Schemat: A => B, C=>A, więc C=>B Żaden rolnik nie jest żeglarzem. Wszyscy Rurytanie to rolnicy. Wniosek: żaden Rurytanin nie jest żeglarzem. Schemat: ~A => B, C=>A, więc ~C => B

  16. Niemożliwy ? Wszyscy członkowie gabinetu to złodzieje. Żaden muzyk nie jest członkiem gabinetu. Wniosek: ... muzycy ??? złodzieje Takie sylogizmy rozważano już w starożytności. Jest 256 możliwości ale tylko 24 poprawne. http://pl.wikipedia.org/wiki/Sylogizm Pytanie: czemu jest tak trudno przeprowadzić proste rozumowanie?

  17. A K 2 7 Test karciany (Wason 1960) Na jednej stronie kart są cyfry, na drugiej litery. Które karty należy obrócić, by sprawdzić prawdziwość reguły: • jeśli jest samogłoska to cyfra jest parzysta Ile minimalnie kart trzeba przewrócić?

  18. Martwić się czy nie? Załóżmy, że w Polsce 1 na 1000 osób ma wirusa HIV. Nowy test polegający na badaniu śliny, o dokładności 99.5%, wprowadzono do obowiązkowych badań okresowych. Test wypadł pozytywnie. Jakie jest prawdopodobieństwo, że osoba ma HIV?

  19. x3 x(O) x2 x1 Obiekty w przestrzeni cech • Opis matematyczny reprezentuje obiekty O przy pomocy pomiarów, jakie na nich przeprowadzono, podając wartości cech{Oi} => X(Oi), gdzieXj(Oi)jest wartościąj-tej cechy opisującejOi • Atrybut i cecha są często traktowane jako synonimy, chociaż ściśle ujmując “wiek” jest atrybutem a “młody” cechą, wartością. • Typy atrybutów: kategoryczne: symboliczne, dyskretne – mogą mieć charakter nominalny (nieuporządkowany), np. “słodki, kwaśny, gorzki”, albo porządkowy, np. kolory w widmie światła,albo: mały < średni < duży (drink).ciągłe: wartości numeryczne, np. wiek. Wektor cech X =(x1,x2,x3 ... xd), o d-składowych wskazuje na punkt w przestrzeni cech.

  20. Przykład: ryby Chapter 1.2, Pattern Classification (2nd ed) by R. O. Duda, P. E. Hart and D. G. Stork, John Wiley & Sons, 2000 Automatyzacja sortowania dwóch gatunków ryb, łososia i suma morskiego, które przesuwają się na pasie sortownika. Czujniki oceniają różne cechy: długość, jasność, szerokość, liczbę płetw Patrzymy na histogramy. • Wybieramy liczbę przedziałów, np. n=20 (dyskretne dane) • obliczamy szerokość przedziału D=(xmax- xmin)/n, • obliczamyN(C,ri)= #sztukC{łosoś, sum} w każdym przedzialeri= [xmin+(i-1)D, xmin+iD], i=1...n • prawdopodobieństwo łączneP(C,ri)=N(C,ri)/N, gdzieN= liczba ryb Łączne prawdopodobieństwo P(C,ri) = P(ri|C)P(C)

  21. Przykład histogramów Rozkład liczby ryb w dwóch wymiarach w 20 przedziałach:ldługość i jasność. Zaznaczono optymalne progi podziału. P(ri|C)przybliża rozkład prawdopodobieństwa dla klasy P(x|C). Możemy go dokładnie obliczyć tylko w granicy nieskończenie wielu przykładów i podziału na nieskończenie wiele przedziałów. W praktyce zawsze dzielimy na niewielką liczbę przedziałów.

  22. Rodzaje prawdopodobieństwa N(C, ri)= macierz, rzędy = klasy, kolumny = cechyri P(C, ri) – prawdopodobieństwo łączne,Pobserwacji obiektu z klasyCdla którego cechaxri Tablica współwystępowania klasa-cecha: P(C,ri)=N(C,ri)/N P(C)toprawd. a priori pojawienia się obiektów z danej klasy, przed wykonaniem pomiarów i określeniem, żexrima jakąś wartość. To suma w danym rzędzie: P(xri)to prawd że znajdujemy jakąś obserwację dla które cecha xriczyli suma dla danej kolumny.

  23. Prawdopodobieństwa warunkowe Jeśli znana jest klasa C(rodzaj obiektu) to jakie jest prawdopodobieństwo że ma on własność xri? P(xri|C)oznacza warunkowe prawdopodobieństwo, że znającCcecha xbędzie leżała w przedziale ri. Sumapo wszystkich wartościach cech: i dla łącznego prawdopodobieństwa Dlatego mamy: PC(x)=P(x|C)rozkład prawd. warunkowego to po prostu przeskalowane prawdopodobieństwo łączne, trzeba podzielić P(C,x)/P(C)

  24. Formuły probabilistyczne Relacje probabilistyczne wynikają z prostych reguł sumowania! Macierz rozkładu łącznych prawdopodobieństw: P(C, x)dla dyskretnych wartości obserwacji x, liczymy ile razy zaobserwowano łącznieN(C,x), skalujemy tak by prawdop. sumowało się do 1, czyliP(C, x) = N(C,x)/N Rząd macierzy P(C, x)sumujesię do: dlategoP(x|C)=P(C, x)/P(C)sumuje się do Kolumna macierzy P(C, x)sumujesię do: dlategoP(C|x)=P(C, x)/P(x) sumuje się do

  25. Twierdzenie Bayesa Formuła Bayesa pozwala na obliczenie prawdopodobieństwa a posterioriP(C|x)(czyli po dokonaniu obserwacji) znając łatwy do zmierzenia rozkład warunkowyP(x|C). Sumują się do 1 bo wiemy, że jeśli obserwujemy xi to musi to być jedna z Cklas, jak też wiemy, że jeśli obiekt jest z klasy Cto xmusi mieć jedną z wartości xi Obydwa prawdopodobieństwa są wynikiem podzielenia P(C,xi). Formułka Bayesajest więc oczywista.

  26. Kwiatki Mamy dwa rodzaje Irysów: Irys Setosa oraz Irys Virginica Długość liści określamy w dwóch przedziałach, r1=[0,3] cm i r2=[3,6] cm.Dla 100 kwiatów dostajemy następujące rozkłady (Setosa, Virginica): Therefore probabilities for finding different types of Iris flowers is: Stąd

  27. Martwić się czy nie? Naiwnie: 1 na 1000 osób ma wirusa HIV, czyli Test ma dokładność 99.5%, więc na 1000 osób wykaże 5 z HIV, a ponieważ jest tylko 1 ma wirusa to dokładność ~20%. Dokładniej: dwie klasy H+, H-, dwie obserwacje T+, T- Interesuje nas P(HIV+|T+): P(HIV+)=0.001 a P(HIV-)=0.999 oraz P(T+|HIV+)=0.995 P(HIV+|T+) P(T+) = P(HIV+,T+) = P(T+|HIV+) P(HIV+) P(HIV+|T+) P(T+) = 0.995 * 0.001 P(T+)=P(T+|HIV+)+P(T+|HIV-) P(HIV+|T+)=0.995, Prawdopodobieństwo, że osoba ma HIV

  28. Paradoks Monty Hall Monty Hall Paradox, czyli przykład złudzenia kognitywnego. Stosowany np. w teleturnieju „idź na całość”. Reguły zabawy: Mamy 3 kubki i złota monetę. Wychodzisz z pokoju, ja pod jednym z kubków ukrywam monetę. Wracasz i wybierasz jeden z kubków. Ja, wiedząc, pod którym jest moneta, odkrywam jeden z pustych kubków. Masz teraz szansę zmienić swoją decyzję i pozostać przy już wybranym kubku lub wybrać pozostały. • Czy najlepszą strategią jest: • zawsze trzymanie się pierwotnego wyboru, • zawsze zmiana, • czy przypadkowy wybór? • Zajrzyj tu by zagrać samemu.

  29. Swobodny wybór Eksperymenty psychologiczne: Wybieramy cukierki różnych kolorów, wydaje się, że kolory R, G, B wybierane są równie często, zakładamy równe preferencje. Dajemy do wyboru R i G, wybierane jest np. R Dajemy do wyboru G i B, wybierane jest zwykle B. Wnioski psychologów: mamy tu dysonans poznawczy, wybieramy B bo jak się raz decydujemy że nie chcemy G to później też nie wybieramy G. Czy naprawdę? Dopiero w 2008 roku zauważono, że: Jeśli początkowo były słabe preferencje R > G to są 3 możliwości: R>G>B, R>B>G, lub B>R>G, czyli 2/3 szans na wybór B zamiast G. Być może wszystkie podobne psychologiczne eksperymenty były źle przeanalizowane? Inverse base rates i inne?

  30. Gry komputerowe Inny rodzaj testu Turinga: czy walczę z człowiekiem czy z programem? Botprize: sterowane są postaci z Unreal Tournament 2004. http://botprize.org/ Po 5 latach od rozpoczęcia dwie drużyny w 2012 roku; dwie drużyny (3 osoby z Univ. of Texas at Austin i  Mihai Polceanu, rumunski student z Brest, Francja) przekonały sędziów, że ich bot jest człowiekiem.

  31. Wnioski Myślenie jest rzeczą trudną ... prościej jest używać schematów. Tylko w kontekście naturalnych sytuacji myślenie przychodzi nam łatwo.

  32. Przykładowe pytania • Jak działa Teoretyk Logiki? • Jakie były cele GPS? Czego nas nauczył GPS? • Jaka jest kolejność ocen węzłów grafu w strategii minimaksu? • Podać przykładowe funkcje oceny dla szachów. • Do czego służy technika alfa-beta? • Co umożliwia sprawne działanie w grach pomimo niewielkiej pojemności pamięci roboczej? • Jaka jest pojemność pamięci roboczej człowieka i jakie inspiracje dla AI z tego wynikają? • Jaką strategię stosują ludzie w grze w szachy? • Wszyscy A to B. Żaden C nie jest A. Jaki stąd wniosek? • Oszacuj jaka jest szansa choroby mając częstość jej występowania i dokładność testu, który wypadł pozytywnie. • Oszacuj liczbę operacji wykonywanych przez mózg Kasparowa i wytłumacz, dlaczego przegrał z systemem Deep Blue. • Narysować zależność stopnia kompetencji programu od szybkości szukania i wielkości jego bazy wiedzy.

More Related