1 / 17

IMMUNOLOGIA PRZESZCZEPÓW

Jan Żeromski Katedra i Zakład Immunologii Klinicznej A.M. w Poznaniu. IMMUNOLOGIA PRZESZCZEPÓW. OMAWIANE ZAGADNIENIA. Podstawy immunogenetyki Antygeny zgodności tkankowej i ich rola w transplantacjach Rodzaje przeszczepów Mechanizmy i tempo odrzutu przeszczepu Zapobieganie odrzutowi

elliot
Télécharger la présentation

IMMUNOLOGIA PRZESZCZEPÓW

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Jan Żeromski Katedra i Zakład Immunologii Klinicznej A.M. w Poznaniu IMMUNOLOGIA PRZESZCZEPÓW

  2. OMAWIANE ZAGADNIENIA • Podstawy immunogenetyki • Antygeny zgodności tkankowej i ich rola w transplantacjach • Rodzaje przeszczepów • Mechanizmy i tempo odrzutu przeszczepu • Zapobieganie odrzutowi • Reakcja przeszczepu p-ko gospodarzowi (GvH)

  3. GŁÓWNY KOMPLEKS ZGODNOŚCI TKANKOWEJ (MHC) • Znajduje się na krótkim ramieniu chromosomu 6 • Obejmuje 3 regiony: klasę 1a (loci A,B,C), klasę Ib (loci E,F,G),klasę II (loci DR,DQ,DP) klasę III (loci genów kodujących C, TNF, HSP) • Geny klas Ia i II są wysoce polimorficzne w przeciwieństwie do genów klas 1b i III, • Polimorfizm oznacza obecność licznych alleli, tzn. genów kodujących różne antygeny MHC, znajdujących się w tym samym locus

  4. ANTYGENY GŁÓWNEGO KOMPLEKSU ZGODNOŚCI TKANKOWEJ (MHC) • Są to antygeny powierzchniowe, obecne na wszystkich komórkach (klasa 1a) i na komórkach układu immunologicznego (kom. prezentujące antygen-APC, limfocyty B, aktywowane limfocytyT, monocyty/makrofagi) (klasa II) • Są celem w reakcji odrzutu • Są dziedziczone od obu rodziców w haplotypach • Ich ekspresja na komórkach jest ko-dominująca

  5. ANTYGENY MAŁEGO KOMPLEKSU ZGODNOŚCI TKANKOWEJ • Są to substancje grupowe krwi, antygeny tkankowe i narządowe, stałe składowe komórek i inne (np. antygen Y mężczyzn) • Również uczestniczą w reakcji odrzutu ale w mniejszym stopniu • Brak zgodności wielu małych antygenów może prowadzić do odrzutu, nawet gdy istnieje pełna zgodność w obrębie antygenów MHC między dawcą i biorcą

  6. RODZAJE PRZESZCZEPÓW • Autologiczny (autograft) - u tego samego osobnika: z jednego miejsca na drugie • Izogeniczny (izograft) – w obrębie bliźniąt jednojajowych • Allogeniczny (allograft lub homograft) – między różnymi osobnikami tego samego gatunku • Ksenogeniczny (ksenograft) – między osobnikami różnych gatunków

  7. PRZESZCZEP ALLOGENICZNY-PREZENTACJA BEZPOŚREDNIA ANTYGENU • Czynne antygeny – molekuły układu MHC • Liczba klonów limfocytów T odpowiadających na obce cząsteczki MHC jest 100 x większa niż na inne Ag białkowe • Przyczyna – tylko kombinacje MHC-peptyd są rozpoznawane przez kom. T a mnogość peptydów rzutuje na liczbę pobudzonych klonów kom. T („puste” MHC nie są rozpoznawane) • Prezentacja bezpośrednia – przez APC dawcy obecne w przeszczepie

  8. PRZESZCZEP ALLOGENICZNY – PREZENTACJA POŚREDNIA ANTYGENU • Prezentacja pośrednia – przez APC biorcy • APC biorcy mogą wnikać do przeszczepu lub prezentować alloantygeny uzyskane na drodze krwi • Jest częstsza niż bezpośrednia, zwłaszcza gdy w przeszczepie nie ma kom. APC dawcy lub gdy brak jest w nim antygenów MHC klasy II • Uważa się, że u człowieka prezentacja pośrednia warunkuje odrzut przewlekły

  9. MECHANIZMY ODRZUTU • Zależą od stopnia niezgodności genetycznej między dawcą i biorcą • Kluczową rolę odgrywają limfocyty T • Pod względem molekularnym reakcja odrzutu jest wynikiem interakcji receptora dla antygenu (TCR) i MHC • Molekuły MHC przeszczepu i gospodarza prezentują różne peptydy, co indukuje odpowiedź immunologiczną • Limfocyty T mogą rozpoznawać i reagować bezpośrednio z obcymi molekułami MHC

  10. SZYBKOŚĆ ODRZUTU PRZESZCZEPU • Odrzut nadostry – przeciwciała przeciw antygenom HLA i subst.grupowym ABO krwi (godziny-dni) • Odrzut ostry – limfocyty T (dni-tygodnie) • Odrzut przewlekły – różne czynniki jak: kompleksy immunologiczne, zarastanie naczyń, włóknienie (miesiące-lata)

  11. SPOSOBY DZIAŁANIA PRZECIWCIAŁ W REAKCJI ODRZUTU PRZESZCZEPU • Przez uszkodzenie śródbłonków naczyniowych w wyniku aktywacji dopełniacza (C) • Przez indukcję reakcji ADCC • Przez nasilenie odczynu zapalnego wskutek uwolnienia składowych C (C3a i C5a – anafilatoksyny) • Przez aktywację układu krzepnięcia

  12. CZYNNIKI WARUNKUJĄCE LOSY PRZESZCZEPU • Stopień niezgodności antygenowej dawcy i biorcy • Nasilenie odpowiedzi immunologicznej biorcy przeciw przeszczepowi • Stan biologiczny przeszczepu • Terapia immunosupresyjna • Choroba podstawowa biorcy

  13. ODRZUT PRZEWLEKŁY JEST CZĘSTSZY KIEDY: • Pacjent miał uprzednio epizody ostrego odrzutu • Liczba zgodnych antygenów HLA jest niska • Pacjent otrzymał za małą dawkę immunosupresji • Biorca ma nadciśnienie • Biorca pali dużo papierosów i/lub ma hiperlipidemię • Czas przechowywania przeszczepu był zbyt długi • Istnieje zakażenie wirusem cytomegalii

  14. REAKCJA PRZESZCZEPU PRZECIW GOSPODARZOWI (GRAFT VS. HOST – GVH) • Jest powikłaniem przeszczepów szpiku • Jest spowodowana obecnością alloreaktywnych limfocytów T w grafcie • Można jej uniknąć przez staranny dobór dawcy, usunięcie dojrzałych limfocytów T z przeszczepu i immunosupresję • Manifestuje się przez znaczny wzrost różnych cytokin w surowicy pacjenta (IFN-, TNF, IL-1, IL-2, IL-4)

  15. PERSPEKTYWY PRZESZCZEPÓW KSENOGENICZNYCH • Główne zalety to dostępność narządów • Małpy są pozornie najlepszymi dawcami dla człowieka ale istnieje ryzyko transferu retrowirusów w przeszczepie • Świnie są obecnie przedmiotem intensywnych badań ze względu na podobną wielkość narządów i erytrocytów • Główny problem to obecność u człowieka przeciwciał naturalnych p-ko antygenom zwierzęcym powodujących odrzucanie nadostre

  16. PŁÓD W MACICY MATKI TO PRZESZCZEP ALLOGENICZNY • Przyczyna – obce antygeny MHC ojca • Brak odrzutu: a) brak antygenów MHC klasy I i II na komórkach trofoblastu, 2)immunosupresja hormonalna, 3)bariery fizyczne • Duże różnice genetyczne między matką a płodem są korzystne dla płodu (większa liczba alleli MHC to lepsza obrona przed drobnoustrojami – większe możliwości ich rozpoznawania przez układ odpornościowy)

  17. Dziękuję za uwagę

More Related