Augustine, Confessions 1.3.3
capiunt ergone te caelum et terra, quoniam tu imples ea? an imples et restat, quoniam non te capiunt? ergone: ergo + ne restat: 3, sing, pres, act, indc; “remains, stays behind”
et quorefundis quidquid, impleto caelo et terra, restat ex te? • quo: “where” • refundis: 2, sing, pres, act, indc; “pour”
an non opus habes ut quoquamcontinearis, qui contines omnia, quoniam quae imples continendo imples? • quoquam: “anywhere” • continearis: 2, Sing, pres, pass, subj; “contain”; from contineo, continere, continui, contentus
non enim vasa quae te plena sunt stabilem te faciunt, quia etsifrangantur non effunderis. • vasa: nom, pl, neut; “vessels”; (vasum, vasi or vas, vasis) • stabilem: acc, sing, masc, adj; “stable”; from stabilis,-is, -e • etsi: “although” • frangantur: 3, pl, pres, pass, subj; “to shatter”; frango, -ere, -egi, fractus • effunderis: 2, sing, pres, pass, subj; “to pour out”; effundo, -ere, effudi, effusus
et cum effunderis super nos, non tu iaces sed erigis nos, nec tu dissiparis sed conligis nos. • erigis: 2, sing, pres, act, indc; “to raise”; erigo, -ere, erexi, erectus • dissiparis: 2, sing, pres, pass, indc; “to scatter”; dissipo, -are, -avi, -atus • conligis: 2, sing, pres, act, indc; “to bring together”; conligo, -ere, conlegi, conlectus
sed quae imples omnia, te toto imples omnia. an quia non possunt te totum capere omnia, partem tui capiunt et eandem partem simul omnia capiunt? • eandem: acc, sing, fem; “the same”
an singulas singula et maiores maiora, minores minora capiunt? ergo est aliqua pars tua maior, aliqua minor? an ubique totus es et res nulla te totum capit? • ubique: “everywhere”
Augustine, Confessions 1.4.4
quid es ergo, deus meus? quid, rogo, nisi dominus deus? quis enim dominus praeter dominum? aut quis deus praeter deum nostrum? • praeter: “except”
summe, optime, potentissime, omnipotentissime, misericordissime et iustissime, secretissime et praesentissime, pulcherrime et fortissime, stabilis et incomprehensibilis, immutabilis mutans omnia, numquam novus numquam vetus, innovans omnia et in vetustatemperducens superbos et nesciunt. • vetustatem: acc, sing, fem; “old age” • perducens: nom, sing, masc; “leading”
semper agens semper quietus, conligens et non egens, portans et implens et protegens, creans et nutriens et perficiens, quaerens cum nihil desit tibi. • egens: “needing” • protegens: “protecting” • perficiens: “finishing” • desit: 3, sing, pres, act, subj; “to lack”
amas nec aestuas, zelas et securus es, paenitet te et non doles, irasceris et tranquillus es, • aestuas: 2, sing, pres, act, indc; “to burn” • zelas: 2, sing, pres, act, indc; “to be jealous” • paenitet te: “it displeases you” or “you are sorry” • doles: 2, sing, pres, act, indc; “to grieve” • irasceris: 2, sing, deponent; “to be angry”
opera mutas nec mutas consilium, recipis quod invenis et numquam amisisti. • recipis: 2, sing, pres, act, indc; “to recover” • invenis: 2, sing, pres, act, indc; “to find” • amisisti: 2, sing, perf, act, indc; “to lose”
numquam inops et gaudes lucris, numquam avarus et usurasexigis, • inops: nom, sing, masc; “weak” • lucris: abl, pl, neut; “profit, gain” • avarus: nom, sing, masc; “greedy” • usuras: acc, fem, pl; “interest, dividends” • exigis: 2, sing, pres, act, indc; “weigh”
supererogatur tibi ut debeas: et quis habet quicquam non tuum? • supererogatur: 3, sing, pres, pass, indc; “to pay over and above”
reddis debita nulli debens, donas debita nihil perdens. et quid diximus, deus meus, vita mea, dulcedo mea sancta, aut quid dicit aliquis cum de te dicit? • dulcedo: voc, sing, fem; “sweetness”
et vae tacentibus de te, quoniam loquacesmuti sunt. • vae: “woe!” • loquaces: nom, pl, masc; “talkative, loquacious” • muti: nom, pl, masc; “mute”
Augustine, Confessions 1.5.5
quis mihi dabit adquiescere in te? quis dabit mihi ut venias in cor meum et inebries illud, ut obliviscar mala mea et unum bonum meum amplectar, te? • adquiescere: pres, act, infin; “to rest” • inebries: 2, sing, pres, act, subj; “to intoxicate” • obliviscar: 1, sing, pres, deponent, subj; “to foget” • amplectar: 1, sing, pres, deponent, subj; “to embrace”
quid mihi es? miserere ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me et, nisi faciam, irascaris mihi et mineris ingentes miserias? • miserere: pres, pass, impv; “be merciful!” • amari: pres, pass, infin; “to be loved” • mineris: 2, sing, pres, deponent, subj; “to threaten”
parvane ipsa est si non amem te? ei mihi! dic mihi per miserationes tuas, domine deus meus, quid sis mihi. • ei: “woe!” • parvane = parva + ne; nom, sing, fem; “small”
dic animae meae, 'salus tua ego sum': sic dic ut audiam. ecce aures cordis mei ante te, domine. aperi eas et dic animae meae, 'salus tua ego sum.‘ • aperi: pres, act, impv; “open!”
curram post vocem hanc et apprehendam te. noli abscondere a me faciem tuam: moriar, ne moriar, ut eam videam. • curram: 1, sing, future, act, indc; “to run, hasten” • apprehendam: 1, sing, future, act, indc; “seize, catch” • noli abscondere: “do not hide”
