ÍÞM 102

1. ÍÞM 102 • Meiðsli á olnboga

2. Olnbogi

4. Tennis olnbogi • Koma fyrir í íþróttum þar sem þarf að halda um einhvern hlut • Tennis, badminton, borðtennis, golf. • Einnig hjá þeim atvinnugreinum sem hafa mikið til sömu hreyfingarnar t.d. rafvirkjar, trésmiðir, saumafólk og fleiri • Sérstaklega þegar unnið er með beygðan olnboga og haldið um eitthvað

5. Tennis olnbogi • Lateral elbow tendinosis • Álagsmeiðsli • Orsök: • Einhæfar hreyfingar • Léleg tækni • Einkenni: • Sársauki á utanverðum olnboga (lateral) en sársaukinn getur líka leitt út frá sér upp og niður

6. Tennis olnbogi • Kæling ca. 2 daga • Forðast hreyfingarnar sem valda sársauka • Hitameðferð • Nudd (Þvert á vöðvaþræðina) • Stuðningsbindi á úlnlið • Æfingar fyrir styrk, þol og liðleika á nota strax og sársaukinn er liðinn hjá

7. Tennis olnbogi • Læknir getur: • Veitt bólgueyðandi lyf • Skrifað upp á bylgumeðferð, nálastungu • Gefið kortisonsprautu í sinafestuna

8. Tennis olnbogi

9. Tennis olnbogi • Veikari úlnliður sem sést þegar bera á hluti eða lyfta léttari hlutum eins og bolla • Bólga í sinum á þeim vöðvum sem að liggja á utanverðum olnboga og rétta úr úlnlið/fingrum • Sársauki á utanverðum olnboga þegar rétt er úr úlnilið á móti álagi

10. Tennis olnbogi

11. Bólga í slímbelgOlecranon bursitis • Höggmeiðsli sem verða þegar komið er niður á olnboga, leiða oft til blæðinga í slímbelg (bursitis) • Einkenni: • Sársauki í hvíld og við hreyfingu • Bólgumyndun á olnboga vegna blæðingar vökvasöfnunar í slímbelgnum. Bólgan getur leitt niður í framhandlegg • Roði • Minni hreyfigeta í olnbogalið

12. Bólga í slímbelgOlecranon bursitis • Við endurtekna skaða geta orðið litlar brjóskmyndanir sem finnast á olnboganum. • Meðferð: • Hvíld þar til einkenni hverfa • Læknir getur • stungið á slímbelgnum og hleypt út blóði/vökva • Sett á stuðningsbindi til að halda olnboganum stöðugum í nokkra daga • Sett kortisonsprautu þegar bólgan kemur aftur og aftur • Fjarlægt slímbelginn með skurðaðgerð

13. Bólga í slímbelgOlecranon bursitis • Eftir létta bólgu í slímbelg á olnboga getur íþróttamaðurinn byrjað aftur að nota handlegginn eftir uþb viku. • Endurteknar bólgur geta seinkað heilunarferlinu mjög mikið og langrar hvíldar getur verið þörf

14. Bólga í slímbelgOlecranon bursitis

15. Golfolnbogi – kastolnbogiMedial epicondylitis/elbow tendinosis • Líkt tennisolnboga en nú er sársaukinn innan á olnboganum (medialt) • Í vöðvum og í sinum þeirra vöðva sem beygja úlnlið

16. Golfolnbogi – kastolnbogiMedial epicondylitis/elbow tendinosis

17. Golfolnbogi – kastolnbogiMedial epicondylitis/elbow tendinosis • Snöggt, mikið álag á fingur/úlnlið getur leitt til smá tognana í vöðvum og sinum á þessu svæði • Kraftmikil köst geta skemmt beinin í olnboganum, og líka vöðva, sinar og liðbönd í liðnum

18. Kastolnbogi/tennisolnbogi

19. Golfolnbogi • Einkenni: • Sársauki innan á olnboganum sem versnar þegar úlnliðurinn er beygður • Meðferð: • Eins og við tennisolnboga • Lengri lækningatími en við tennisolnboga. Getur tekið 6-12 mánuði áður en hægt er að fara á fullt aftur

20. Kastolnbogi • Einkenni: • Sársauki báðu megin á olnboganum. • Stífleiki og doði í olnboga • Minni hreyfigeta

21. Rifin liðbönd í olnboga • Radial (lateral) collateral ligament og ulnar (medial) collateral ligament • Mikilvæg fyrir stöðugleikann í olnboganum • Þessi liðbönd tengja saman upphandlegg og öln (ulna) og vinna saman að stöðugleikanum • Orsök meiðsla: • Skyndilegur, óeðlilegur snúningur á handlegg. • Fall á beinan arm

22. Rifin liðbönd í olnboga • Einkenni: • Sársauki innan á olnboga við köst eða uppgjafir • Bólga • Meðferð: • RICE • Eftirmeðferð: styrktaræfingar mikilvægar • Skurðaðgerð ef ekki næst bati á ca. 6 mánuðum

23. Rifin liðbönd í olnboga

24. Liðhlaup í olnbogalið • Lýsing: • Oftast verður liðhlaupið “afturábak” (posterior) og þá fyrirkemur líka oft beinbrot. • Hefur alltaf í för með sér skaða á vefjum kringum olnbogalið eins og liðbönd og það getur tekið tíma að ná sér að fullu

25. Liðhlaup í olnbogalið • Orsök: • Oft vegna falls á höndina meðan olnboginn er beygður • Snertiíþróttir, fangbrögð, skíði. • Einnig vegna falls á yfirútrétta hönd • Einkenni: • Sársauki • Bólga • Minni hreyfigeta • Lögunin á olnboganum breytist

26. Liðhlaup í olnbogalið • Meðferð: • Læknir getur: • Eftir að hafa athugað taugar og blóðflæði, sett liðinn í rétt horf og athugað stöðugleika • Tekið röntgen • Hafið stöðugleikaþjálfun eins fljótt og hægt er • Gert aðgerð ef liðbönd hafa skaðast mikið

27. Liðhlaup í olnbogalið

28. Bólgur í úlnlið • Álagsmeiðsl • Bólgur geta orðið í beygi- og réttivöðvum framhandar, sinum þeirra og sinaslíðrum • Þetta vegna síendurtekinna, einhæfna hreyfinga • Róður, tennis, badminton, skíði

29. Bólgur í úlnlið • Einkenni: • Sársauki þegar liðurinn er beygður og réttur • Bólga yfir vöðva/sin sem verður fyrir meiðslunum • Stirðleiki í liðnum • Meðferð/fyrirbyggjandi: • Hvíld þar til sársauki hverfur • Auka álag jafnt og þétt • Fjölbreyttar æfingar • Rétt tækni

30. Bólgur í úlnlið • Læknir getur: • Veitt bólgueyðandi og verkjastillandi lyf • Spelka á liðamótin • Kæling/hitameðferð

31. Bólgur í úlnlið

32. Tognun í fingurliðum

33. Tognun í fingurliðum • Meiðsli á hliðarliðbandi á (proximal interphalanges lið) algeng • Handbolti, blak, körfubolti..... • Einkenni: • Sársauki á meidda svæðinu • Erfitt að hreyfa liðinn • Óstöðugleiki í liðnum (sérstaklega ef liðbandið hefur rifnað alveg)

34. Tognun í fingurliðum • Meðferð: • Teipa við fingurinn við hliðina (2 vikur eða lengur) • Beygja/réttiæfingar geta byrjað fljótt en passa hliðarhreyfingar. • Aðgerð ekki nauðsynleg nema meiðslin séu á þumli

35. Liðbandameiðsl á þumli“Skiers thumb” • Tognun á (ulnar collateral ligament) • Vegna falls á þumalinn • Einkenni: • Sársauki yfir liðnum • Bólga, roði • Óstöðugleiki

36. Liðbandameiðsl á þumli“Skiers thumb” • Meðferð • RICE • Tala við lækni sem getur: • Stöðugleikaprófað liðinn • Sett á spelku í 4 vikur • Skorið upp þegar liðbandið er alveg rifið í sundur

37. Liðbandameiðsl á þumli“Skiers thumb”

38. Liðhlaup í fingurlið • Við fall getur högg komið á fingurinn og hann farið úr liði. • Einkenni: • Fingurinn lítur einkennilega út • Mikill sársauki • Bólga

39. Liðhlaup í fingurlið • Meðferð: • Kippt í liðinn með því að taka um hann og kippa í lengdarátt. • Teipa við næsta fingur • Spelka • Athuga hvort beinbrot hefur átt sér stað