Kavrama ve Transmisyon

1. Kavrama ve Transmisyon HAZIRLAYANLAR: MUSTAFA Y�CEL 2001010503019 MUSTAFA SONKAYA 2001010503018 MAHMUT �APKURT 2001010503014 SERKAN AY 2001010503023

2. KAVARAMA NEDIR? D�nen bir milin hareketini ayni dogrultuda diger bir mile iletmek veya hareketi kesmek i�in kullanilan bir mekanizmadir. Kavramalar ara�larda daima motor ile vites kutusu arasina yerlestirilmistir. Durustan kalkisa ge�meyi veya hareket esnasinda� motor ile vites kutusu arasindaki kuvvet akisini keserek vites kutusunda basamak degistirmeyi m�mk�n kilar

3. KAVRAMANIN GENEL YAPISI:�� � 1.����� Volanlidisk����������������������������������������������� 2.����� Balata�������������������������������������� 3.����� Baski plakasi 4.����� Baski yaylari 5.����� Kavrama muhafazasi 6.����� Kavramayi �alistiran baglantilar�����������������������������������������������������������������������

4. VITES KUTULARI Motorlu tasit ara�larinda hizla yol alma ve hizi tasiyabilme �zellikleri aranmaktadir.Y�k� tasiyabilme ve y�k altinda istenilen hiza ulasabilme motorun momentine daha dogrusu �ekis kuvvetine baglidir.Ara� motoru tarafindan �retilen g�c�n araci y�r�tebilmesi , araca hareket verebilmesi i�in d�nd�r�c� kuvvetin arttirilarak tekerlere kadar iletilmesi gerekir.

5. �esitleri: 1-Standart vites kutulari �a)Kayici disli tip b)Senkrome�li tip �2-Otomatik vites kutulari

6. 1-Standart vites kutulari a)Kayici disli tip: ������������������������������������������������������������������������������������������������ 1)Kilavuz bilya 2)Priz direkt mili bilyasi 3)Piriz direkt mili 4)Gurup mili yataklanmis konumda 5)Gurup mili 6)Geri vites ara mili yataklanmis konumda 7)Kutu 8)�ikis mili masurali yatagi 9)�ikis mili 10)�ikis mili bilyasi 11)Giris dislisi-Priz direkt dislisi

7. b)Senkrome�li tip: Otomobil hareket halinde iken, ilgili vitese bagli olarak �ikis mili devamli ve belirli hizlarda d�necektir.Vitesin degistirilmesi sirasinda kavrama ��z�l�p �ikis miline giden hareketi kestigi zaman, �ikis milinin �zerinde bulunan ve mile frezelenmis olan disliler d�nmelerine devam etmek isterler ve ger�ekten de d�nmelerini s�rd�r�rler.Bu sirada bu kayici dislilerden birini, vites degistirmek i�in grup dislisi �zerindeki dislilerden biriyle kavrastirmaya �alisirsak disliler birbirlerin e �arpacak ve darbeli bir kavrasma meydana gelecektir.Disliler birbirini �g�tmeye �alisir gibi sesler �ikaracaklar; hatta bu t�r �alisma devam ederse disliler birbirlerini kirmaya �alisacaklardir.

9. VITES KUTUSUNUN VITES DURUMUNDA HAREKET ILETIMI: Motordan gelen hareket priz direk� mili dislilerine ge�er.Mansonlar herhangi bir disli ile kavrasmadigindan hareket vites kutusundan disari �ikmaz. Priz direk� mili dislisinden hareket grup mili daimi istirak dislisine ge�er.Disliler vites durumunda olamadigindan disliler bosta d�ner.

11. HIDROLIK TIP� KUMANDA TERTIBATLI KAVRAMALAR Araci kullanirken s�r�c� yol kosullarina ve ger�eklestirilen s�r�s tipine g�re direksiyonu, vites kolunu gaz pedalini debriyaj pedalini fren pedalini ve benzer kumanda cihazlarini kullanir. Burada, debriyaj pedalinin ve vites kolunun sik kullanilmasi gereklidir, bu da s�r�c� isin b�y�k bir y�kt�r. Bu y�k� azaltmak isin gelistirilen bir y�ntem olan Otomatik Transmisyon (ya da AT) aracin vites degistirme islemlerini y�k, hiz ve diger ilgili kosullara bagli olarak otomatik olarak ger�eklestirmesini saglar. Mekanik Tip kavrama tertibatinda kavrama pedalinin hareketi, kavrama �atalina mekanik baglantilarla iletiliyordu. Kavrama pedalinin bulundugu sof�r mahalli ile kavrama �atali arasinda uzunca bir mesafenin bulunusu mekanik tertibatin teferruatini arttirmakta ve karisik bir duruma getirmektedir. Bu nedenle bazi tasitlarda hidrolik kumanda tertibati kullanilmaktadir.

12. �alisma Sistemi: Kavrama pedalina basildigi zaman pedal, itme �ubugu araciligiyla merkez pompasi pistonuna hareket verir ve piston �n�ndeki hidroligin basincini arttirarak hidrolik silindirine g�nderir. Basin�li hidrolik, silindir pistonunu iter ve itme �ubugu araciligiyla ayirma �atalini hareket ettirir. Ayirma �atali da ayirma yatagini ayirma parmaklarina bastirarak kavramayi hareket iletmez duruma getirir. Kavrama pedali serbest birakilinca kavrama baski yaylarinin ve �atal geri getirme yayalarinin tesiriyle hidrolik silindir pistonu eski konumuna gelerek hidroligin tekrar merkez pompasina d�n�s�n� saglar ve kavrama tekrar iletir duruma gelir.

15. PLANET DISLI SISTEMI �ST�NL�KLERI: Otomobillerde uygulanmasina baslanan planet disli d�zenlerinin tertibati sekilde g�z�kmektedir bu disli d�zeneginde merkezde bulunan disli g�nes disli �evresindeki i�ten disli olan y�r�nge dislisi i�ten disli ile kavrasmis bulunan ve g�nes disli ile hareket iletimi saglayan dislilere planet dislisi ve bu dislinin �zerinde bulundugu sisteme de planet tasiyicisi denir.

17. GOVERNOR: Governor tasit hizi belli bir hizi ge�ince elektrik sisteminin sasi ile baglantisini saglar ve sistemi �alisir hale getirir. I�erisinde bir �ift platin takimi vardir. Bu platinlerden birisi yalitilarak disari �ikarilmis digeri g�vdeye baglanip sasilesmistir. Platin takiminin baglanti seklinden dolayi elektrik sisteminin sasi ile baglantisi35 km�de oluyorsa; baglantinin kesilmesi daha d�s�k tasit hizinda olmaktadir. Governor hareketini �ikis milinden bir disli vasitasiyla alir. Dislinin baglandigi milde bazi governorlarda iki, bazilarinda �ok sayida agirliklar vardir.