İşletme-1/5
İşletme-1/5. İşletmelerin Bölümlendirilmesi. Üretilen mal ve hizmet çeşidi yönünden Kapitalin mülkiyeti yönünden Hukuksal biçimleri yönünden Ulusal köken yönünden İşletmelerarası anlaşmalar yönünden Diğer yönlerden. Üretilen mal ve hizmet çeşidi yönünden. Endüstri işletmeleri
İşletme-1/5
E N D
Presentation Transcript
İşletmelerin Bölümlendirilmesi • Üretilen mal ve hizmet çeşidi yönünden • Kapitalin mülkiyeti yönünden • Hukuksal biçimleri yönünden • Ulusal köken yönünden • İşletmelerarası anlaşmalar yönünden • Diğer yönlerden
Üretilen mal ve hizmet çeşidi yönünden • Endüstri işletmeleri • Ticaret işletmeleri • Hizmet işletmeleri
Kapitalin mülkiyeti yönünden • Özel kesim işletmeleri • Kamu kesimi işletmeleri • Yabancı sermayeli işletmeler
Hukuksal Biçimleri yönünden • Kişi şirketleri • Sermaye şirketleri • KİT • Yerel yönetim şirketleri • Döner sermayeli şirketler • Yabancı sermayeli şirketler
Ulusal Köken Yönünden • Ulusal • Uluslararası • Çok uluslu (dünya tek pazar
Büyüklükleri açısından • Cüce • Küçük • Orta • Büyük • Dev
Yönetim Biçimleri bakımından • Tek kişi işletmeleri • Aile işletmeleri • Kurul işletmeleri
İşletmelerin Üç Temel Amacı • Kar elde etme • Süreklilik • Toplumsal hizmet
Diğer amaçlar • Uzun dönemli büyüme • Tüketicilere nitelikli mal sunma • Çalışanlara uygun ücret verme
1.Kar Elde Etme • Bir işletmenin belirli bir dönem sonunda elde ettiği net gelirlerin toplamı • Gelir gider arasındaki olumlu fark
Niçin kar? • Kar işletmelerin işleyişini değerlendirme aracıdır • Kar işletmeleri denetleme aracıdır • Kar çalışanları özendirme aracıdır • Kar gelişmenin ve sürekli varolmanın aracıdır
Süreklilik • 1920’lerde şirketler için beklenen ömür 65 yıl, 1960 larda 30, günümüzde 15 ve 2020’de 10.
Amerikan şirketi Dupont 200, • Japon şirketi Mitsui 300, • Başka bir Japon şirketi Sumitomo 500, • İsveç şirketi Stora 700 yıldır var
Hoshi Oteller Zinciri • Japonya’daki bu aile şirketi 718 yılında kurulmuş. • Neredeyse 1300 yıl önce. • Şu anda 17. Kuşak tarafından yönetiliyor
Hoshi ailesinin 5 önemli sırrı var. • 1.Şirketi yöneten ekibe, dışarıdan mutlaka bir profesyonel yönetici ilave edin. • 2.Mutlaka bir misyon oluşturun ve yazılı hale getirin. (17 maddeden oluşan misyonu var) • 3.Mutlaka şirket dışından destek ve öneriler alın. • 4.Kuşak yetiştirme ve şirket kültürü oluşturmayı kurumsal hale getirin. Bu konudaki kurallar açık ve tartışmasız olsun. • 5.Şirket dışından gelecek deneyime ve eğitime mutlaka değer verin.
Türkiye’nin En Eski İşletmeleri • 1777 Hacıbekir Lokum= 236 yaşında (2013) • İskender 1860 (153 yaşında) • Ziraat Bankası 1863 • Vefa Bozacısı 1870 • Karaköy Güllüoğlu 1871 • Kurukahveci Mehmet Efendi 1871
Ya Avrupa.. • 1000 yılında Fransa’da kurulan Chaten de Goulaine, 1141 yılında İtalya’da kurulan Barone Ricasoli, 1304 yılında Almanya’da kurulan Hotel Pilgrim Haus, bugün de faaliyetlerini sürdüren Avrupa’nın en eski şirketleridir.
Topluma Hizmet • Kar elde etme?? • Katma değer yaratma??? • Sosyal sorumluluk
Sosyal sorumluluk • Hem kendi yararına hem de tüm paydaşların yararına hareket etme • Paydaş??? • İşletmelerin toplumla sosyal ilişkisi • Ortak yönelimli sosyal sorumluluk anlayışı • Paydaş yönelimli sosyal sorumluluk anlayışı
PAYDAŞ • BİR ÖRGÜTLE DOĞRUDAN YA DA DOLAYLI OLARAK İLİŞKİLİ OLAN, ÖRGÜTÜ ETKİLEYEN VEYA ÖRGÜTTEN ETKİLENEN TÜM TOPLUMSAL KESİMLER
İşletme içi paydaşlar • İşgörenler • Pay sahipleri
İşletme dışı paydaşlar • Tüketiciler • Kaynak sağlayanlar (tedarikçiler) • Kredi sağlayanlar (finans kuruluşları) • Halk • devlet
İşletmelerin Başarısı ya da Başarısızlığı Nasıl Ölçülecek? • Ölçmezsek nasıl yönetiriz? • Nelerle başarı ölçülür? • Bir dersten başarılı olan öğrenci başarılı mıdır? • Matematik 5, diğerleri 12121121211???
Başarı Ölçütleri • Verimlilik • Etkinlik • Etkililik • Üretkenlik • Karlılık • Global normlu olma • Büyüme • …….
Şirketler için yeni başarı kriterleri • Müşteri memnuniyeti oranı • Çalışan memnuniyeti, • Tedarikçi memnuniyeti, • İtibar-en beğenilen şirket ligi, • Müşteri sayısı, • Müşteri payı, • Müşteri başına kar, • Mağaza başına kar.
1.VERİMLİLİK • Günde 4 saat çalıştım 70 aldım • Günde 0,5 saat çalıştım 65 aldım • Kim kazandı? • Çok çalışmak değil, verimli çalışmak • Kullanılan kaynaklar ile elde edilen çıktılar arasındaki ilişkinin ölçülmesi • V=çıktı/girdi
Toplam verimlilik=topçıktı/top girdi • Kısmi verimlilik=topçıktı/herhangibirgirdi • Kısmi verimlilik=topçıktı/tophammadde mesela • Fiziksel verimlilik=miktar • Ekonomik verimlilik=tutar
Bir ton buğday=620 TL • Bir ton un=1040 TL • Bir ton buğdaydan üretilen un miktarı=0,75 ton • Ekonomik verimlilik=0,75 X 1040/620X1 • Ekonomik verimlilik=1,25 • Fiziksel verimlilik=750kg/1000kg=0,75
Verimlilik İlkeleri • Doğruluk ilkesi (doğru işi yapmak) • İyilik ilkesi (işin en çoğunu ve en kalitelisini yapmak) • Toplumsallık ilkesi (yapılanın toplumsal yararını sorgulamak) • Toplumsal maliyet ilkesi (çıktının toplumsal maliyeti) • Bilme ilkesi (Bireyin kendini, toplumu, ülke, dünya ve doğayı tanıması)
Farkında olma ilkesi (mevcut ve potansiyel kaynakların tanımlanması) • Teknik olma ilkesi (kaynakları doğru kullanmak) • Ziyan etmeme ilkesi • Uygunluk ilkesi • Ekonomiklik ilkesi • Analitiklik ilkesi • En uygun bileşim ilkesi
Nereyi kazanmayı umuyordun nereyi kazandın? • Planlanan puan=500 • Alınan puan=350 • Amaçlara ulaşma derecesi • Etkililik=gerçekleşen sonuç/planlanan sonuç • Etkililik=350/500=0,7 • Amaçlara en az çabayla uğraşma=etkinlik • Doğru işin yapılması=Etkililik • Doğru işin doğru olarak yapılması=etkinlik
Üretkenlik • İşletmenin tüm olanaklarını kullanarak gerçekleştireceği üretim miktarı • Aylık üretim=üretkenlik • “Üretkenlik artışı” önemli • Önceki dönem, şimdiki dönem
Ağustos 2011 üretim miktarı=55389ton • Temmuz 2011 üretim miktarı=54197 ton • Ağustos 2010 üretim miktarı=60934 ton • Aylık üretkenlik artışı=0,022 %2,2 • Yıllık üretkenlik artışı=-0,091 -%9,1
Karlılık • Bakkal Rıza’nın yıllık karı 15000 TL • Akbank’ın Yıllık Karı 3.010.000.000 TL • Kim karlı??? • Kar tek başına gösterge mi? • Karlılık=Kar/sermaye • Bakkal Rıza’nın karlılığı=15.000 /19000 • 0,7894 • Akbank’ın karlılığı (2010)= • 3.010.000.000 TL / 4.000.000.000 TL= • 0,7525
Balanced Scorecard • Okul Karnesi • Finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve gelişme boyutu