OBESITAS BIJ KINDEREN EEN PROBLEEM ?. Myriam Van Winckel Kinderarts, UZ Gent. Is hier iemand ziek?. Definitie van overgewicht – obesitas op kinderleeftijd Evaluatie Oorzaken Preventie: primair - secondair Behandeling. GEWICHT BEOORDELEN. STANDAARD GROEICURVE GEWICHT VOOR LENGTECURVE
Une image / un lien ci-dessous est fourni (tel quel) pour télécharger la présentation
Politique de téléchargement : le contenu du site vous est fourni TEL QUEL pour votre information et votre usage personnel ; il ne peut être vendu, concédé sous licence ni partagé sur d’autres sites sans l’accord de son auteur.Le contenu vous est fourni TEL QUEL, pour votre information et votre usage personnel uniquement.Téléchargez la présentation en cliquant sur ce lien.Lors du téléchargement, si vous ne parvenez pas à télécharger une présentation, l’éditeur a peut-être supprimé le fichier de son serveur.Pendant le téléchargement, si vous ne parvenez pas à obtenir une présentation, le fichier a peut-être été supprimé par l’éditeur.
GEWICHT BEOORDELEN STANDAARD GROEICURVE GEWICHT VOOR LENGTECURVE BMI (G/L²) CURVEN
Overgewicht / Obesitas DEFINITIE • Strikt genomen: té hoog gehalte lichaamsvet • Lichaamsvetgehalte moeilijk rechtstreeks meetbaar • Gewicht in functie van de lengte geeft idee over lichaamssamenstelling • BMI (G/L²) of “gewicht voor lengte” • Gemakkelijk te bepalen • Behoorlijk goede maat voor gehalte lichaamsvet
Definitie overgewicht/obesitasbij kinderen op populatieniveau • BMI percentielen: nadeel = vooraf vastgelegde prevalentie • p 85 – p 97: overgewicht ? • > p 97: obesitas ? • Cole et al. (BMJ 320:1-6; 2000): • Overgewicht: vanaf percentiele, overeenkomend met BMI 25 op 18 jaar • Obesitas: vanaf percentiele, overeenkomend met BMI 30 op 18 jaar
Boven de grijze zone obesitas over-gewicht Binnen de bovenste grijze zone normaal gewicht + + Licht en ernstig ondergewicht Binnen en onderde onderste grijze zone
Definitie overgewicht / obesitasbij kinderen: individueel • Belang van evolutie in de tijd ! • Kruising van twee percentiellijnen naar boven = alarmteken ! • % overgewicht is gemakkelijkste maat om evolutie van individuele patiënt te volgen
Voorbeeld: jongen van 12 jaar • Bij aanmelding: 160 cm, 70 kg BMI: 27,3 (P97 = 22) BMI %: 153 % • 1 jaar later: 168 cm, 72 kg BMI: 25,5 (P97 = 23) BMI: 138 %
OBESITAS BIJ KINDERENEEN PROBLEEM? • Worden dikke kinderen ook dikke volwassenen ? • Gezondheidsproblemen door obesitas op kinderleeftijd ?
Worden dikke kinderen ook dikke volwassenen? • 30% obese volwassenen als kind reeds te zwaar • Hoe ouder het kind met overgewicht én hoe ernstiger de obesitas; hoe groter de kans dat het kind ook als volwassene te zwaar zal zijn • Vroege “adiposity rebound” is een belangrijke risicofactor voor persisteren van de obesitas
De 3 niveaus zijn noodzakelijk verbonden Het exclusief aanbod=verwijsbeleid Het intermediair aanbod = vroegdetectie Individueel advies op maat Het basisaanbod= primaire preventie= ondersteunen van ouders = ondersteunen van de school
OBESITAS:OORZAKEN • Obesitas grotendeels bepaald door genetische factoren • Ernst van obesitas neemt toe, terwijl genetische achtergrond niet wijzigt invloed omgevingsfactoren
OBESITASomgevingsfactoren • Verminderde fysieke activiteit : DO WE FATTEN OUR CHILDREN AT THE TELEVISION SET? • Veranderde eetgewoonten MEER? VAKER? ANDERS? OMWILLE VAN VERKEERDE REDENEN? • Veranderde opvoedingsgewoonten ONTWIKKELING VAN ZELFCONTROLE?
Programmering: vanaf zuigelingenleeftijd? • Gewicht op zuigelingenleeftijd houdt geen verband met gewicht als volwassene • Hoe langer borstvoeding, hoe kleiner kans op overgewicht (BMJ 1999; 319:147-50) • Eetgedrag kan beïnvloed worden door eetpatroon als zuigeling (verzadigingsgevoel respecteren)
Controle over voedselinname:Verzadigingsgevoel Johnson, 1994: • Hoe zwaarder het kind, hoe minder in staat voedselinname aan te passen aan de caloriedensiteit • Hoe meer ouders de voedselinname van hun kind controleren, hoe minder het kind goede zelf-controle ontwikkelt
Rol van de opvoeding * Studies van L. Birch • Kinderen leren eetgewoonten • via ouderlijke aanmoedigingen • (bord leegeten, flink eten,…) * Voeding als compensatie • (troost, eenzaamheid, verveling) • Rol van de Westerse cultuur !
Rol van opvoeding • Leren kinderen • Voeding gebruiken als compensatie? • Uitstel van behoeftenbevrediging? • Omgaan met frustratie? • Weerstand voedselverleiders? zelfcontrolevaardigheden grenzen stellen
De 3 niveaus zijn noodzakelijk verbonden Het exclusief aanbod=verwijsbeleid Het intermediair aanbod = vroegdetectie Individueel advies op maat Het basisaanbod= primaire preventie = ondersteunen van de ouders= ondersteunen van de school
0 – 3 jaar • Bevorderen borstvoeding • Verschillende smaken introduceren • Structureren maaltijden vanaf 6-12 maanden • Cave dessertjes, vruchtensappen, … • TV…. • Cave: • dysmaturen die snel inhalen • migranten
481 g incl. alcoholic beverages 266 g excl. alcoholic beverages REST Cheese Fats 30 g 21 g Milk(products) (incl. Soy drinks) Meat, fish, egg 161 g 159 g Vegetables Fruits 138 g 118 g Grain products Potatoes 133 g 307 g Water 1.2 L Physical activity 27.7% sufficient N a t i o n a l F o o d a n d H e a l t h P l a n The challenge Source: VCP, WIV, 2004
Bewegingsadviezen • Beperken van televisie- en computertijd • Gradueel uitbreiden • Aërobe bewegingen bijv.wandelen,fietsen • Levensstijl ! (trap of lift ?) • Klussen thuis: auto wassen, stofzuigen • Liefst samen met andere gezinsleden • Moet leuk blijven !(dans, eigen keuze)
Hanna, 28 jaar, zwanger • Is zelf zwaar, voert al jaren strijd tegen obesitas. • Vraagt advies: wat kan ik doen om te vermijden dat mijn kind hetzelfde te wachten staat?
Joke, 9 maand • Gewicht P 97 voor lengte P50 (sinds leeftijd van 3 maanden) • Moeder én vader: BMI > 30 • Moeder vraagt wat ze kan doen?
Marthe, 3 jaar • Gewicht is van P50 naar P90 geëvolueerd • Lengte blijft op P25 • Is mollig, normale ontwikkeling • Advies?
Vraag van school • Op vraag van oudercomité wil de lagere school van preventie van overgewicht een actiepunt maken • Wat zou je adviseren?
OBESITAS BIJ KINDEREN: doel behandeling • geen vermagering, tenzij zeer ernstig overgewicht • afremmen van de gewichtstoename • licht overgewicht (tot 130 à 140 %) accepteren
Behandelingsmodel anders eten gezonde voeding méér bewegen fysieke activiteit gedragstherapie
Voedingsadviezen • Wekelijks dagboek overlopen • Aanstippen wat goed is & suggesties: • niet minder maar anders eten • zelf plannen en kiezen • Flexibiliteit: cave: verboden=aantrekkelijk
Contracten Maken • Afspraak: concreet - Noteer 1 leerpunt qua voeding/beweging - Kleine haalbare stap • De tijd: kort • De beloning: klein liefst een gezinsactiviteit of een bewegingscadeau
Dagboeken • Functies van dagboeken: • Voorwaarden: ZELF invullen • Dagboeken bespreken feedbackregels diagnose motivatie evaluatie therapie
Hoe ouders betrekken? Vaak gehoorde commentaren…. • ‘Mijn kind is niet gemotiveerd’ • ‘We zijn allen te dik, daar is niets aan te doen’ • ‘Mijn kind alles ontzeggen wil ik niet’ • ‘Een dieet brengt altijd ruzie in huis’ -->rationale toelichten, educatie geven
Hoe ouders betrekken? Ouders = therapeut-helpers • Praktisch meewerken: • de boodschappen • de organisatie van de maaltijden • kookgewoonten • voedselaanbod beperken --> levensstijl aanpassen (ook beweging!)
Hoe ouders betrekken? Ouders als steunfiguur: • Moeten kind aanmoedigen voor de inzet, niet verbinden aan een resultaat --> Herstel positief gezinsklimaat! • Oog hebben voor kleine haalbare stappen • Contracten maken • Duidelijke regels voor het ganse gezin
Hoe ouders betrekken? Enkele regels… • Wat en wanneer : ouders • Hoeveel: kind • Lievelingsgerechten blijven; het kind kiest tussen 2 mogelijkheden Ook grootouders betrekken…
