1. Het geven van een voordracht Berust gedeeltelijk op materiaal van Jeroen Fokker Mark Overmars Wishnu Prasetya Lex Bijlsma, 1999. Met aanpassingen door Silja Renooij, 2008.

2. Inhoud • De stof • Gereedschappen • Het maken van een slide • Opbouw van een voordracht • Voorbereiding • Presentatie en timing

3. De stof • sta ‘boven’ de stof • meer dan gewoon begrijpen • kom los van de schriftelijke bronnen: een voordracht kan veel minder detail bevatten • oefen!! Dit voorkomt dat je tijdens de voordracht nog fouten ontdekt. • pas je aan aan het soort publiek. • specialisten zijn meer geïnteresseerd in details dan een algemeen publiek

4. Gereedschap Inmiddels (bijna) in onbruik geraakt: • Fysieke transparanten • handgeschreven (speciale pennen) • kopieermachine • (kleuren)printer Over te brengen via Overheadprojector

5. Gereedschap Door bijna iedereen gebruikt: • digitale ‘slides’ (computer presentations) • ppt met PowerPoint • pdf met Acrobat Reader, Foxit Reader Over te brengen met computer en beamer In andere vakgebieden ook: 35mm dia’s

6. Software • LaTeX: • documentclass slidesofbeamer • geeft wiskundige formules goed weer • text-based; wel wysiwyg editors (bijv LyX) • Microsoft Power Point • professionele opmaak ‘zonder moeite’ • animatie, geluidseffecten eenvoudig • Open Office IMPRESS, kOffice, Keynote

7. Het maken van een slide • Inhoud • Welk doel wil je bereiken? • Welke informatie wil je daartoe overdragen? • Wat veronderstel je omtrent het publiek? • voorkennis expliciet in herinnering brengen • Uiterlijk • korte maar effectieve formulering • ergonomie • psychologie • vormgeving en animatie

8. Informatiedichtheid • Transparanten dienen voor houvast • belangrijke definities en stellingen • puntsgewijze opsomming van ideeën • geen volledige zinnen • voorbeelden en visualisatie • los van de voordracht niet leesbaar • Nummer je slides (ivm vragen)

9. Ergonomie • Lettergrootte • te kleine letters: moeilijk leesbaar • te grote letters: agressief, te snelle wisseling van transparanten • vuistregel: 10 regels per slide, 28-punts letter • Opmaak en kleurgebruik • te weinig afwisseling: niet inspirerend • te veel decoratie: leidt af van de inhoud • benadruk structuur door inspringen en consequent kleurgebruik

10. Psychologie • Welk psychologisch effect wil je bij het publiek oproepen? • informeren • nieuwsgierigheid prikkelen • verrassen • inspireren • aan het denken zetten • naar een vooropgezette conclusie leiden

11. Vormgeving en animatie • Typografisch ontwerp • helpt de psychologische effecten te bewerkstelligen • vereist talent en ervaring • Visualisatie • Animatie • met Power Point • met overlays • door het ‘bijschrijven’ van tekst

12. Opbouw van een presentatie • Titelslide • titel voordracht, naam auteur, instelling • Inleiding • probleemstelling, terminologie, overzicht • Kern • de nieuwe bijdrage • beperkte mate van detail • Conclusie

13. De inleiding • Beschrijving van het probleem • motivatie • beschrijving van vroeger werk • Terminologie • Plaatsen van de nieuwe bijdrage • verhouding tot vroeger werk • gebruikte technieken • Overzicht opbouw voordracht

14. De kern • Beschrijf het idee achter de nieuwe bijdrage. • Geef eventueel eerst een eenvoudige versie • Demonstreer het idee met een voorbeeld • Geef aan waarom de resultaten beter / anders zijn • Geef een schets van het bewijs. • Wees selectief in het geven van details.

15. De conclusie • Samenvatting van resultaten • Niet behandelde resultaten • generalisatie • Open problemen • uitnodiging tot verder onderzoek

16. Voorbereiding • Aantekeningen: altijd! (vooral voorbeelden!) • handig: op een afdruk van de slides, of ‘notes’-opties gebruiken • Oefenen: hoeveel tijd heb ik waarvoor? • komt totale tijdsduur overeen met beschikbare? (zenuwachtig → vaak sneller) • vergen sommige slides onevenredig veel toelichting? • Prepareren van de zaal • functioneert de apparatuur? • kan je bij je presentatie en aantekeningen?

17. Presenteren • Spreek rustig en duidelijk • niet mompelen • niet voorlezen • niet richting muur of bord praten • Houd oogcontact • niet steeds met dezelfde persoon • volgt iedereen het nog? • niet naar beeldscherm kijken/wijzen

18. Presenteren • Voorkom storingen: • voor projectie of bord staan • bewegingen / geluiden die afleiden • fouten • pratend publiek • Zorg dat het publiek je serieus neemt • houding, kleding, taalgebruik, niet te grappig • jijzelf en je presentatie verzorgd en goed voorbereid • te moeilijk is vaak erger dan te makkelijk

19. Timing • Let bij het presenteren op de tijd • oefenen! • markeren in je aantekeningen • lange discussie bij interruptie vermijden → naar de pauze • geef aan of je vragen tussendoor wilt • vuistregel: 1 ‘platte’ slide per 2,5 minuut • minder als de voordracht langer duurt • 8..10 slides voor een congresvoordracht (20’) • 15..20 slides voor een collegeuur (45’)

20. Reageren op vragen • Herhaal de vraag • Wees niet bang • Je weet meer van de stof dan het publiek. • Wees eerlijk • Geef het toe als je iets niet weet: niet bluffen. • Maak onderscheid tussen vermoedens en feiten. • Erken gebreken van je werk ruiterlijk. • Wees beleefd • Bejegen vragenstellers niet sarcastisch.