1. OMGAAN MET MOEILIJKE SITUATIES vanuit een herstelgerichte visie! Alain Noëz – pedagogisch begeleider en nascholer VVKSO

2. moeilijke situatie = normoverschrijdend gedrag Wat is onze norm? Vanuit welk referentiekader handelen wij? Reactie ifv gewenst gedrag herstel • opdracht van de school • de school als pedagogisch milieu dader: ifv reïntegratie slachtoffer: ifv herstel (orde & autonomie)

3. begeleiden en/of sanctioneren • Probleemgedrag als voorbijgaand fenomeen: • normen stellen • ordemaatregel nemen • Probleemgedrag met signaalfunctie: • begeleiden (pedagogisch dossier) • Probleemgedrag versus draagkracht: • disciplinair optreden (tuchtdossier)

4. tussen probleem en straffen ERNST & FREQUENTIE (Is dit een ernstig probleem, een belangrijk probleem of een belangrijk en lastig probleem) Probleem Analyse Aanleiding / denken, doen, voelen / gevolgen check preventief beleid: Grenzen Monitoring Pos. Betrokkenheid Pos. Bekrachtiging Problem solving Balans binding / ontbinding Straf Herstel (en doe preventieve acties)

5. HERSTELLENDE PRAKTIJKEN: HOOG Weinig steun en veel controle: DISCIPLINEREN/BESTRAFFEN Autoritair, stigmatiserend Veel controle en veel steun: HERSTELLEN Gezaghebbend, respectvol mate van controle,straf Weinig van allebei: VERWAARLOZING onverschillig, passief Weinig controle en veel steun: TOELATEN/GEDOGEN Niet eisend, bemoederen LAAG HOOG mate van zorg, steun

6. HERSTELLENDE PRAKTIJKEN: INFORMEEL FORMEEL KRINGGESPREK MET GROTE GROEP EXPRESSIE VAN GEVOELENS INTERACTIE OP GEVOELSNIVEAU SPONTANE KLEINE CONFERENTIE HERGO

7. HERSTELLENDE PRAKTIJKEN: BEGIN BIJ HET BEGIN: HEBBEN WE IN ONS DAGELIJKS HANDELEN OOG VOOR HET HERSTELLEND WERKEN? TOETS UW ORDEMAATREGELEN AAN HET HERSTELGERICHTE PRINCIPE! WELKE ONDERSTEUNING MOET JE BIEDEN AAN UW LEERKRACHTEN/PERSONEEL OM HERSTELGERICHT TE WERKEN? WERK VANUIT UW EIGEN GRENZEN/DRAAGKRACHT! VERANKER OOK IN DE FORMELE MOMENTEN HET HERSTELGERICHT PRINCIPE.

8. moeilijke situatie = normoverschrijdend gedrag preventief handelen: GOED LESGEVEN! 5 PEDAGOGISCHE VAARDIGHEDEN:Structuur, Monitoring, Positieve betrokkenheid, Positieve bekrachtiging, Problem solving

9. HET OOG VAN DE STORM! Leerling / Medeleerling / Klas Leerkracht / klassenleerkracht Interne leerlingenbegeleiding / Klassenraad CLB Externen

10. Fasen in het omgaan met probleemgedrag - detecteren- signaleren STOP DENK - analyseren DOE - ageren

11. klas groep individuen materieelcomfort leerkrachten school INTERACTIE HET INTERACTIEMODEL:

12. Jongere / leerling Omgeving Moeilijke Situatie Organisatie Volwassene / leerkracht

13. VALKUILEN: • Opgelet voor rigide stappen / procedures • Gelijke basis = belangrijk MAAR ≠ gelijkheid duidelijk maar werken vanuit context • Relatie leerkracht/leerling • Welke hulpbronnen & ondersteuning heeft de leerkracht (en worden deze gebruikt?) • Communicatie = sleutelbegrip (zowel naar lln, lkr als naar ouders)

14. De dynamische driehoek DE LEERLING DYNAMISCHE DRIEHOEK DE OUDERS DE SCHOOL

15. GEDRAGSGERICHTE LEERLINGENBEGELEIDING: SITUATIE (context) GEDRAG GEVOLG Vertrekpunt: waarneembaar / observeerbaar gedrag(niet interpretatie van gedrag – geen beoordeling van de persoon) negatief gedragénpositief gedrag In welke situatie, op welk moment, bij wie, ...stelt de lln. dit gedrag? Wat volgt er op dit gedrag?Ervaart de lln. dit als straf, als beloning? DOELGEDRAGgewenst gedrag kan beïnvloed worden door manipuleren van de situatie de gevolgen