1. An Teanga Laghdaithe An Corp 1 Ag obair leis an duine in aice leat, breacaigí síos gach ball den chorp atá ar eolas agaibh.

2. An Teanga Laghdaithe An Corp 2 Scríobh fear darb ainm Ciarán Leonach alt ina phléann sé na fadhbanna a bhaineann le mionteanga agus deir sé nuair a bhíonn teanga faoi bhrú gur leagan ‘laghdaithe’ den teanga a labhraíonn na daoine óga. Cad is brí le ‘teanga laghdaithe’? Tabhair buille faoi thuairim! Pointe eile a dhéanann sé san alt ná go bhfuil cineálacha áirithe focal ann nach mbíonn ar eolas rómhaith ag cainteoirí óga. An féidir leatsa agus an duine in aice leat Gaeilge a chur ar na baill choirp seo:

3. An Teanga Laghdaithe Léamh 1 Léigh féin agus an duine in aice leat na pointí thíos a dhéanann achoimre ar an alt a scríobh Ciarán Leonach. Cén rud Gaeilge Laghdaithe? • Ní fhoghlaimíonn an ghlúin óg an Ghaeilge chomh maith ná chomh hiomlán is a d’fhoghlaim daoine níos sine é. • Ní bhíonn na daoine óga ábalta an méid céanna struchtúr a úsáid agus bíonn níos mó focal ón mBéarla in úsáid acu. • Ní bhraitheann na cainteoirí óga go bhfuil baint mhór ag an teanga lena bhféiniúlacht mar dhaoine agus iad ag fás aníos. • Braitheann siad go bhfuil baint ag an mBéarla lena bhféiniúlacht agus is í an teanga sin is mó a labhraíonn siad. • Ní thuigeann cainteoirí na teanga laghdaithe agus na teanga traidisiúnta a chéile go minic. • Ní bhíonn ach an t-aon stíl amháin acu sa Ghaeilge den chuid is mó (cineálacha stíle: neamhfhoirmiúil /foirmiúil/teanga teaghlaigh/teanga acadúil srl.).

4. An Teanga Laghdaithe Léamh 2 • Is minic nach mbíonn siad ábalta smaointe ná coincheapa casta a chur in iúl sa mhionteanga agus caithfidh siad iompú ar an mórtheanga chun é sin a dhéanamh. • Is é laghdú teanga an chéim dheiridh i dtreo aistriú iomlán go teanga eile (.i. ó Ghaeilge go Béarla). Príomhphointí an ailt: • Gaeilge laghdaithe atá ag daoine a rugadh ó 1990 i leith. • Más Gaeilge laghdaithe atá ag duine is Gaeilge níos laghdaithe fós, nó Béarla amháin, a bheidh ag a chlann agus ag clann a chlainne. Ag obair leis an duine in aice leat fós, tugaigí samplaí de na pointí thuas ó bhur saol féin.

5. An Teanga Laghdaithe Iarphlé 1 Bíonn deacrachtaí i gcónaí ag daoine cur síos a dhéanamh ar a gcuid mothúchán i dteanga eile atá á foghlaim acu nó i mionteanga nuair a bhíonn an mhórtheanga an-láidir. Féachaigí ar na samplaí seo ó dhaoine níos sine a bhfuil an Ghaeilge acu ó dhúchas (ó alt Chiaráin): • Níl mé in ann iad a bhearáil. • Tá boladh beautiful ann. • Cén chaoi a bhfuil tú ag feel-áil? Agus samplaí ó pháistí ó 2012: • Tá sé shocked. • Tá sé mad. • Tá sí kind of annoyed. • Tá sí ag breathnú shocked. • Tá sí confused. • Tá sé angry. • Tá sí surprised. Cén Ghaeilge atá agaibh féin ar na samplaí thuas?

6. An Teanga Laghdaithe Iarphlé 2 Cad a déarfá leis na daoine seo:

7. An Teanga Laghdaithe Cluiche 1 Cad a déarfá le do chara? Déan comhghairdeas nó comhbhrón leis nó léi. 14 13 16 15 12 9 11 10 7 8 6 5 2 1 4 3

8. An Teanga Laghdaithe Cluiche 2