1. Reset: kansarmoede Vorming op 10 december 2007 -VZW De Cirkel -�t Lampeke -Marc Ledoux -Chris De Meirleire

2. Maatschappelijke kwetsbaarheid Definitie van kansarmoede Dimensies van kansarmoede Kansarmoede in de praktijk

3. Kloven tussen maatschappelijk kwetsbaren en hulpverleners Structurele en participatiekloof Gevoelskloof Kenniskloof Vaardighedenkloof Krachtenkloof

4. Structurele kloof enparticipatiekloof Structurele kloof Onderwijs, huisvesting, gezin, gezondheid, maatschappelijke dienstverlening, cultuur, werk, bestaanszekerheid Participatiekloof Geen volwaardige deelname aan de samenleving Ondoeltreffende hulpbronnen Ingewikkelde procedures voor studiebeurzen, kinderbijslag, woonpremies, belastingvoordelen,�afgestemd op middenklasse Sociaal netwerk is beperkt

5. gevoelskloof Erbij willen horen Maatschappelijke veroordeling en conformiteitsdruk Gekwetste binnenkant Schuld en schaamte Chaos Onbevredigd basisverlangen (behoeftepiramide van Maslow) Hechtingsproblematiek als intergenerationele problematiek Verlies (breuken, uithuisplaatsen, hospitalisatie Ge�dealiseerde dromen, geen correct inzicht in verwachtingen Verlaagde frustratietolerantie, moeilijke omgang met mislukkingen, verlammende angst Wantrouwen, negatieve houding naar buitenwereld waardoor terugtrekking of agressie

6. kenniskloof Geringe kennis van de samenleving Gebruik maken van openbaar vervoer, adm. in orde houden, bereikbaarheid GSM Geringe kansen voor kennisopbouw geen weet van het niet-weten aard van relatienetwerk

7. vaardighedenkloof Geen basishechting �Aanleren van vaardigheden gebeurt als kind niet vanuit de wens om vaardigheden aan te leren, maar vanuit het verlangen graag gezien te worden� (Onderwaater, 1986) Ontbreken van voorbeeldfunctie Uithuisplaatsing Geen hechting en geen voorbeeldfunctie Hardnekkige kloof

8. krachtenkloof Oorzaken van blindheid Elementen van kracht Perspectief voor de kinderen als fundamenteel project, beter lot bieden Solidariteit en strijdbaarheid door intense verlangen om belangrijk te zijn voor anderen en herkenning van het onrecht Draagkracht en creativiteit Humor Onverbloemde taal Sterk vermogen tot confronteren (>< betutteling)

9. Grondhouding van hulpverleners Gelijkwaardigheidsprincipe en respect Vertrouwen en veilige context Open houding en ontvankelijkheid Belang van eerste seconde Besef van de schaamte van de naaktheid Aanvaarding van het ritme >< forceren Delen van de machteloosheid

10. Tips voor begeleiders -aangepaste communicatie -geen betutteling (verkennen van eigen oplossingsstrategie�n, benoemen dat je het niet meer weet) -directe taal (bv. benoemen dat je het beu bent) -expliciteren van maatschappelijke regels -doorprikken van evidenties en vooroordelen (bv. positief bevestigen van op tijd komen, verzorgd zijn, verwittigen,�) -duidelijke afspraken met cli�nt en netwerk

11. netwerken Gezamelijke afspraken met netwerk van de cli�nt Mogelijkheden van diensten binnen een netwerk zijn verschillend door de context van de organisatie (infrastructuur, ongeschreven regels, beeld t.a.v. overuren, nieuwkomer versus ancien, subsidiekanalen, kwaliteitsnormen, �) Kennis van de contexten van andere diensten zorgt voor begrip en betere samenwerkingsverbanden

12. Concrete voorbeelden Vereenvoudiging van brieven Bv. op voorhand aan de cli�nt brieven tonen die ze van het VF zullen krijgen en et. afspreken dat ze ermee naar de dienst kunnen komen Werken met tastbare materialen Bv. zelfevaluaties voorstellen aan de hand van gekleurde blokken waarbij iedere vaardigheid een bepaalde kleur voorstelt (blokkentoren bouwen) of gekleurde pionnen (die vooruitgezet kunnen worden), kaarten met beelden van verschillende stoelen waarbij ze een keuze dienen te maken voor een bepaalde stoel, sketch-spel Oefeningen met collega�s Bv. aan elkaar uitleggen wat het VF is