GLOBALIZACIJA Ekonomski karakter Višedimenzioonalnost
Intenziviranje globalizacije • Transport • Informaciona tehnika • Tomas Fridman: globalizacija bazirana na tri ravnotežna odnosa:
KARAKTERISTIKE - SAD - ostale zemlje • odnos između nacionalnih država i globalnih tržišta (Vol Strit, Hong Kong, London i Frankfurt) • efekti: primjer Islanda) - Odnos između pojedinaca i država
Negativni efekti Pitanje raspodjele koristi • Prevelika međuzavisnost nacionalnih ekonomija • Kontrola nacionalane ekonomije se pomjera na druge subjekte
Negativni efekti • Opasnost od nezaposlenosti u razvijenim zemljama, • povećava socijalne rashode ovih država • Džozef Štiglic: Ja sam za reformu gloabaliazcije u korist siromašnih
Antiglobalizacija • zamah poslije izora Džordža Buša 2001. • borba protiv terorizma ima cilj: globalizaciju oružanim putem • Svjetski socijalni forum: jednom godišnje, slogan: drugačiji svjet je moguć • regionalni forumi • Konačan efekat:„sajam nevladinih organizacija bez pravog cilja“
Ekonomski najznačajnije zemlje • Rangzemlja( 2007) BNP u mlrd USA dolara % svj. BNP • 1. SAD 13.840.000 25,4 • 2. Japan 4. 384.ooo 8,26 • 3. Njemačka 3.322.000 6,08 • 4. Kina 3.251000 5,90 • 5. Vel.Britanija 2.773.000 5,00 • 6. Francuska 2.566.000 4,69 • 7. Italija 2.105.000 3,85
Ekonomski najznačajnije zemlje • 8. Španija 1.439.000 2,63 • 9. Kanada 1.432.009 2,62 • 10. Brazil 1.314.000 2,41 • 11. Rusija 1.286.000 2,32 • 12. Indija 1.999.000 2,0 • 13. Ostale zemlje 1.815.000 28,95 • POKAZATELJI RELATIVNI, ZAVISNO OD IZBORA NAČINA MJERENJA
Odnos ekonomkih snaga - izbor pokazatelja u USA dolarima % u ukupnom stanovništvu% u svjetskomBNPP per capita BNPu • SAD 4,54 25,44 45,59 • EU 7,00 30,42 33.90 • Rusija 2,11 2,32 9.12 • Japan 1,90 8,2634,40 • Kina19,845,952.46 • Ukupno35,7972,29 • Ostali64,2127,71 • Svijet100100
S A D • Površina 9.826.630 km“, • 303 miliona .stanovnika • Nuklearna energija., • Usluge (nauka), industrija , poljoprivreda
Savremene karakteristike SAD deficit Zaduženost 67% nacionalnog BDP, Dug najveći u svijetu po apsolutnom iznosu, relativno manji nego u Japanu • nezaposlenost, • raslojavanje • recesija, finansijska kriza
Evropska unija • 27 država, 4.327.675 km`, • 491 milion stanovnika • Evropa građana - Evropa nacija • Treća trgovinska sila u svijetu (SAD i Kina), najveći izvoznik, drugi uvoznik • 170 od 500 najvećih korporacija u svijetu
Alternative za budućnost EU • Tri modela: • nadnacionalna orijentacija • „multispeed“ • Konfederalni model
R u s i j a • najveća zemlja po površini, 17 075 45 km` • 142 miliona stanovnika - 9. po veličini • Suficit, energija • Sporazumi sa Kinom • Bliski Istok
J a p a n • 127 miliona. Stanovnika, 10. u svijetu • Treća ekonomska sila • Bankarstvo, osiguranje, nekretnine , telekomunikacije, maloprodaja • PDV 5% • Ustav – bez ratovanja
K i n a • 1.3 milijarde stanovnika • Nuklearna sila, 4. po izdvajanju u vojne svrhe • Komparativne prednosti • Privlačnost za strane direktne investicije • Veliki energetski potrošač- ugalj-zagađenost, 20 od 30 najzagađenijih gradova je u Kini • Starenje nacije
Istočnoazijske tigar ekonomije • Južna Koreja, Singapur, Tajvan. Hong Kong • Zajednička karakteristika: ranije su bile nedemokratske; • Razvijene, dvocifrena stopa rasta • Izvozno orjentiasan model ekonomskog razvoja (izvoz u razvijene zemlje),
Istočnoazijske tigar ekonomije • valute potcjenjene, • Suficit, • obrazovanje • visoka stopa štednje, ekonomske slobode • Oprez: Zavisnost od razvijenih
Istočnoazijske tigar ekonomije • krize - kontrola kretanja kapitala
Savremene karakteristike svjetske trgovine • Dominacija SAD • Neujednačenost razvoja • Vladavina pojedinaca: 5% najbogatijih ima raspolaže sa više od 33% ukupnih prihoda; • 1% najbogatijeg sloja ima 40% svjetskog bogatstva • 10% „ 85%
Savremene karakteristike svjetske trgovine • Svjetska trgovina primarnim proizvodima • Svjetska trgovina industrijskim proizvodima • Svjetska trgovina uslugama
PRIMARNI PROIZVODI • PRIMARNI PROIZVODI, 25% SVJETSKOG IZVOZA : • GORIVA, 44 % SVJ. IZVOZA PRIMARNIH PROIZVODA • HRANA • POLJOPRIVREDNE SIROVINE • RUDE I METALI
PRIMARNI PROIZVODI • PROIZVODI RUDARSTVA: • RUDE I METALI • GORIVA : 44% UKUPNOG IZVOZA PRIMARNIH PROIZVODA
Razlozi ekonomskog raslojavanja • Prethodni period kolonizacije i eksploatacije • Veliki natalitet u siromašnim zemljama • Obrazovanje • Geografske prednosti
BUDUĆNOST • evolucija od blokovske podjele, od unilaterizma ka pluralizmu
INSTITUCIONALIZACIJA • KRAJEM 19. VIJEKA 9 MEĐ. INSTIT. • KRAJEM 20. VIJEKA 378 • GLOBALNI I REGIONALNI KARAKTER • GATT • WTO
Međunarodna trgovinska komora • OSNIVANJE 1919 • Nacionalni komiteti članica • Izvršni odbor, Sajet. Kongres
