1. Militair erfgoed Lisa Wouters 20 juni 2013, ROMA

2. Militair erfgoed Inhoud presentatie • Militair erfgoed als thema CHS • Limes/UNESCO • Fectio

3. Militair erfgoed Beleidskader • Cultuurnota 2012-2015 • Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013-2028 • Provinciale Ruimtelijke Verordening 2012 • Cultuurhistorische Atlas Provincie Utrecht (CHAT):

4. Militair ERFgoed Cultuurhistorische hoofdstructuur • vier thema’s provinciaal belang • Militair erfgoed • Historische Buitenplaatsen • Agrarisch Cultuurlandschap • Archeologie

6. Militair ERFgoed Militair erfgoed • Stelling van Amsterdam • Nieuwe Hollandse Waterlinie • Grebbelinie • Soesterberg en omgeving • Limes (Archeologie)

7. Militair erfgoed Provinciaal belang • Behouden en versterken van de kwaliteit van de CHS • Cultuurhistorische waarden • Archeologische waarden

8. Militair erfgoed Reguleren • Gemeenten stellen bij planontwikkeling voorwaarden gericht op aansluiten bij of versterken van de karakteristieke waarden van het militair erfgoed (artikel 2.8) • Gemeenten nemen in bestemmingsplannen regels op die het behoud van de aanwezige archeologische waarden waarborgen (artikel 2.8)

9. Militair erfgoed participeren • Voortzetting van programma’s voor Grebbelinie en Nieuwe Hollandse Waterlinie (AVP) • Gebiedsontwikkeling (voormalig) castellumFectio (Bunnik) tot archeologisch park (AVP) • Visieontwikkeling voor het zichtbaar en beleefbaar maken van de defensiestructuren rond Soesterberg • Voorbereiden nominatie Nieuwe Hollandse Waterlinie en Limes als UNESCO Werelderfgoed

10. limes Nederlandse Limes Samenwerking • Vervolg RLA • 2010 Samenwerkingsovereenkomst • Behoud, beheer, kennisontwikkeling en bevordering van de publieksontsluiting van de Romeinse Limes • Verschillende accenten, o.a. Unesco

11. Kers op de taart Unesco werelderfgoed Publieksbereik, beleving & ondernemerschap Goede bescherming

12. context • Voorlopige Lijst (apr 2011) • Aanvulling op reeds bestaand WHS “Frontiers of the Roman Empire” • Nominatie samen met Duitsland • Afstemming met NHW traject

13. Uniek & enig in zijn soort • Rivier als grens en transportader • ‘Natte component’

14. Kernwaarden Limes in Utrecht • de grensrivier, incl. - scheepswrakken (in voormalige bedding)- waterwerken- archeologisch waardevolle geulopvullingen • de Limesweg, op zuidelijke oevers Rijn

15. Kernwaarden Limes in Utrecht • Forten (castella) + bijbehorende kampdorpen (vici) • Grafvelden • Wachttorens • Noord-Zuid zone, op weg georiënteerdop korte afstand van rivier, incl.- (water)wegen- semi-militaire nederzettingen- religieuze centra- grafvelden en aanverwante monumenten

16. Voorwaarden Unesco • Bescherming geselecteerde terreinen • Ontwikkeling onder voorwaarden • Voorlichting/publieksbereik • Draagkracht en draagvlak • Goed onderbouwde nominatie

17. TOT Nu toe • Bescherming: - rapport Vestigia (terreinen die voor bescherming in aanmerking komen)- aanzet tot een database waarin deze terreinen zijn omschreven- Limes verankerd in provinciale ruimtelijke verordeningen (Barro) • Draagvlak:- samen met gemeenten- intentie overeenkomst • Voorlichting/publieksbereik:- Uitvoeringsagenda publieksbereik- LiMissie • Nominatie traject:- concept Plan van Aanpak- budget t/m 2016- voorleggen aan PS

18. Vooruitblik • 2013 Overeenstemming partnersInstemmen PvA & SoOUVSelectie terreinen WHS • 2014 OpstellenComperative AnalysisStart schrijvenNominatiedossier& Management Plan • 2015Vaststelling concept Nominatiedossier/Management PlanVrijgeven voor consultatieVerwerken reacties en vaststellen definitief • 2016Indienen Nominatiedossier/Management Plan

19. vooruitblik • 2017/2018

20. Kruispunt van twee linies

21. ligging

22. over Fectio • Hulptroepen • Ruiters • Bij aftakking rivier • Verschillende bouwfasen • Overstroming en brand • Oudste en grootste fort • Lange onderzoeksgeschiedenis • Enorme hoeveelheid sprekend materiaal

23. Vondstmateriaal

24. schrijfplankjes

25. Context (projecten) • Waterlinie Museum Fort Vechten • CastellumFectio • Knoop Utrecht

26. Limescluster WLM

27. CastellumFectio

28. Afsluitende gedachte