1. Beeldvorming (inleiding) • Waar denk je aan als je aan Duitsland denkt?

2. Beeldvorming • Waar denk je aan als je aan Duitsland denkt? • Waar aan denk je als je aan Italië denkt ?

3. Beeldvorming • Waar denk je aan als je aan Duitsland denkt? • Waar denk je aan als je aan Italië denkt ? • Waar denk je aan als je aan Nederland denkt?

4. De toekomst van Nederland • Vaak hebben buitenlanders een bepaald beeld bij Nederland als je het woord Nederland laat vallen. Een beeld noem je met een luxe woord: Perceptie. De beelden die vooroordelen uitdrukken noem je stereotypen.

5. Planning: Iedereen heeft een beeld bij NL, maar met welke problemen worden we vandaag de dag geconfronteerd? Met andere woorden, waar gaan we het in dit hoofdstuk over hebben: • Vergrijzing • Mobiliteit • Water • Lees start & maken opdracht Start (opdr 1 tm 4) [15 min] • Uitleg paragraaf 1 [20 a 25 min] • Zelfstandig werken paragraaf 1 • Start (opdr1tm 4) • §1(opdr 1 tm14) • Nog vragen over hoofdstuk 1?

6. Voor nu: • Lees start • En maak opdrachten start (1 tm 4) [15 min].

7. Paragraaf 1: Vergrijzing en ontgroening • De bevolking groeit in Nederland: • Natuurlijke bevolkingsgroei • (geboortecijfer – sterftecijfer) • Sociale bevolkingsgroei • Migratie (vestiging – vertrek) • Afname vruchtbaarheidscijfer (aantal kinderen dat een vrouw voortbrengt): • Van 4 naar minder dan 2 • Gemiddeld 2,1 kinderen nodig om bevolking op peil te houden. • Aantal kinderen heeft o.a. te maken met hoge leeftijd waarop vrouwen zwanger raken.

8. Afname vruchtbaarheidscijfer • Afname vruchtbaarheidscijfer (aantal kinderen dat een vrouw voortbrengt): • Van 4 naar minder dan 2 • Gemiddeld 2,1 kinderen nodig om bevolking op peil te houden. • Afname heeft te maken met: • Hoge leeftijd waarop vrouwen zwanger raken. • Anticonceptiemiddelen • Invloed van religie is afgenomen (ontzuiling) • Doordat er minderen jongeren bijkomen, spreken demografen ook wel van ontgroening • Ontgroening: Afname van het aantal mensen jonger dan 19 jaar.

9. Vergrijzing • Tegenover ontgroening staat vergrijzing: • Vergrijzing: Toename van het aandeel 65+ in de bevolking. • Waardoor ontstaat vergrijzing: • Minder geboren kinderen • Babyboom generatie gaat met pensioen (geboren rond 1945-1950) • Langere levensverwachting (mensen worden steeds ouder)

10. Demografische druk Aantal 0 t/m 19 jaar + aantal 65+ Aantal 20 tot 65 jaar x100% (hoe hoger de uitkomst hoe ‘slechter’) Uiteindelijk sterfteoverschot rond 2030 en vanaf 2038 demografische krimp (bevolking zal dan echt gaan afnemen)

11. Basisboeknummers • BB 109: Veranderingen in bevolkingsaantal • BB 110: Bevolkingscijfers: absoluut en relatief • BB 111: Demografische transitie • BB 112: Bevolkingsdiagram • BB 115: Demografische druk

12. BB 111: Demografisch transitiemodel • Wat laat dit model zien? • Geboortecijfer • Sterftecijfer • Totale bevolking • Hoe bevolkingssamen- stelling door de loop der jaren is veranderd

13. BB 111: Demografisch transitiemodel • Fase 1: Geboorte en sterfte hoog • Fase 2: Sterfte verminderd door betere zorg, water/riolering etc. • Fase 3: geboortecijfer neemt ook af, minder kinderen nodig als oudedagsvoorziening • Fase 4: Stabiel • Fase 5: Vergrijzing Tussen Fase 2 en 3: Babyboom 1945 - 1960 1960 - nu Vergrijzing 2015 + ???

14. Voor nu: • Maken Start + §1 (1 t/m 14) • Start met opdracht 14 (dit is een atlas vraag, die kun je nu goed in de klas maken)