DERİ
AMAÇ • Derinin histolojik yapısını öğrenmek
ÖĞRENİM HEDEFLERİ • Derinin tanımı ve fonksiyonları, • Deriyi oluşturan tabakalar, • Deriyi oluşturan tabakaların yapı ve özellikleri, • İnce deri ve kalın derinin farkları, • Bu tabakalarda yerleşim gösteren hücreler ve görevleri, • Deri eklerinin (sebase bezler, ter bezleri, kıl ve tırnak) histolojik yapısı hakkında bilgi sahibi olmak
Vücut örtüsü (integument)
Keratinize çok katlı yassı epitel • Devamlı çoğalır • Ektoderm • Sıkı düzensiz bağ dokusu • Kalınlık, sertlik, mekanik destek • Mezoderm
Hipodermis • Subkütanözfasiya
Kıl follikülü ve kıl • Ter bezi • Sebase bez • Tırnak • Meme bezi
Fonksiyonları • Fiziksel, kimyasal, biyolojik ajanlara karşı bariyer • İmmünolojik destek • Homeostazis • Duyusal destek • Endokrin fonksiyon (hormon, sitokin, büyüme faktörleri, vitamin D) • Ekzokrin sekresyon
Lokalizasyon ve kalınlığa göre; • Kalın deri • İnce deri
Epidermis kalınlığı ! • Anatomik olarak; sırtın üst bölümü (dermis!)
Derinin Tabakaları • Epidermis • Dermis EPİDERMİS • Stratum bazale (stratum germinativum) • Stratum spinozum • Stratum granülozum • Stratum lusidum • Stratum korneum
Stratum bazale (stratum germinativum) Stratum spinozum Stratum granülozum Stratum lusidum Stratum korneum
Stratum bazale • Kök hücre içeren en alt tabaka • Mitoz • Keratinosit • Bazofilik • Melanin • Desmozom, hemidesmozom
Stratum spinosum • Çok sayıda sitoplazmik uzantı • Desmozom • Dikensi hücreler
Stratum granulosum • Nonkeratinize bölümün en üst tabakası • 1-3 hücre kalınlığında • Keratohyalin granülleri • Sistin ve histidinden zengin proteinler (filaggrin)
Stratum lusidum • Stratumkorneumun alt tabakası • Kalın deride !
Stratum corneum • Derideki en farklılaşmış hücreler • Keratin filamentleri • Su bariyerinin majör bileşeni • İnce ve kalın deri arasındaki fark • Nasır oluşumu
DERMİS • Düzensiz sıkı bağ dokusu
Dermal papilla • Epidermal ridges-rete ridges
Parmak izi • Dermatoglyphics
Hemidesmozom
Papiller tabaka; gevşek bağ dokusu • Retiküler tabaka; daha kalın, daha az hücre
Langer çizgileri
Düz kas hücreleri • areola, penis, skrotum, perine • arrektör pilorim kası • Adipoz doku (panniculus adiposus) • Çizgili kas
Epidermisin hücreleri • Keratinositler • Melanositler • Langerhans hücreleri • Merkel hücreleri
Keratinositler • Keratin üretimi • Epidermal su bariyeri • Çok sayıda serbest ribozom • Keratin filamentleri (tonofilamanlar) • İmmatür keratinositler daha bazofilik • Tonofibriller • Stratum spinozumda eozinofilik sitoplazma
Stratum granulozum • Keratohyalin granülleri • 2 majör intermediate filament ilişkili protein (filaggrin-trikohyalin) • Keratin filamentlerinin agregasyonu, tonofibriller
Keratinizasyon • Yumuşak keratin • Nukleus ve diğer organellerde parçalanma, plazma membranında kalınlaşma
Epidermal su bariyeri • Plazma membranının iç yüzeyinde insoluble proteinlerin depolanması • Plazma membranının dış yüzeyine bitişik lipid tabakası • Lameller cisimcik • Glikosfingolipid, fosfolipid, seramid
Melanositler • Nöral krista kökenli • Bazal hücreler arasında • Epidermal melanin ünit
Dendritik hücreler • Desmozom yok • Hemidesmozom ~ • Mitoz
Melanin pigmenti • Tirozin • Premelanozom • Melanozom • Sitokrin sekresyon
Langerhans hücreleri • Epidermisteki antijen sunan hücreler • Desmozom yok • Stratum spinozum • Makrofajlara benzerler
Birbeck granülleri
Merkel hücreleri • Stratum bazale • Modifiye epidermal hücre • Desmozom, keratin filamentleri, melanozom
Nörosekretuar granüller • Nöron ve epidermal hücre=Merkel korpuskülü • Mekanoreseptör
Deride yer alan duyu sinir sonlanmaları • Çıplak sinir sonlanmaları; • stratum granulozum, kıl follikülü çevresi • dokunma, sıcak, soğuk, mekanoreseptör • Merkel hücreleri; • stratum bazale • mekanoreseptör
Pacinian cisimciği; • derin dermiste ve hipodermiste (parmak ucu) • konsantrik lameller • basınç ve vibrasyon
Meissner cisimciği; • Dermal papilla (kılsız deride, dudak, ayak altı, avuç içi) • Dokunma duyusu • Ruffini cisimciği; • Dermis • Mekanoreseptör
Krause cisimciği; • Dermis • Soğuk ve basınç duyusu
ÖRNEK SORU • Epidermiste bulunan hücrelerden hangisi mekanoreseptör fonksiyonuna sahiptir? a) Langerhans hücreleri b) Merkel hücreleri c) Melanositler d) Keratinositler e) Spinositler