Overzicht
210 likes | 476 Vues
Overzicht. Inleiding kennisacquisitie Elicitatietechnieken Praktische zaken. Kennisacquisitie. Het verkrijgen van een beeld van domein en taak Taakkennis in kaart brengen Concepten en domein structureren Geëliciteerde kennis verifiëren. Kennisacquisitie.
Overzicht
E N D
Presentation Transcript
Overzicht • Inleiding kennisacquisitie • Elicitatietechnieken • Praktische zaken
Kennisacquisitie • Het verkrijgen van een beeld van domein en taak • Taakkennis in kaart brengen • Concepten en domein structureren • Geëliciteerde kennis verifiëren
Kennisacquisitie • Kenniselicitatie/kennisacquisitie = verkrijgen van kennis • Problemen bij kennisacquisitie: • Kennis is vaak complex en moeilijk kenbaar • Kennis is niet eenvormig • Kennis uit boeken • Heuristische kennis • Vaardigheden • De experts en andere kennisbronnen zijn niet eenvormig
Kennisacquisitie • Doel: verzamelen van de kennis die nodig is om een probleem op te lossen en te implementeren • De kennis kan declaratief zijn (knowing that, feiten) of procedureel (knowing how, acties)
Vervorming • Er vindt bij kenniselicitatie altijd vervorming plaats • Bij het stellen van de vragen • Bij het verwoorden door de expert • Bij de interpretatie van het antwoord
Overzicht • Inleiding kennisacquisitie • Elicitatietechnieken • Praktische zaken
Directe en indirecte elicitatie • Directe elicitatie: als de expert de kennis kan verwoorden • Indirecte elicitatie: als de expert de kennis niet kan verwoorden
Elicitatietechnieken • Structurerende technieken: • structuur/relaties • Niet-structurerend: • losse kenniselementen • Directe elicitatie gebruikt beide technieken. • Indirecte elicitatie is van nature structurerend.
Ongestructureerd interview • Direct, niet-structurerend • Open interview • Vragen bedenken tijdens interview • Niet sturend • Tip: gebruik recorder • Voordelen: Er komt veel kennis vrij en er ontstaat snel overzicht probleemgebied • Nadelen: Zwaar voor interviewer en veel vervorming
Protocolanalyse • Direct, niet-structurerend • ‘Hardop-denk-protocollen’ • Speciaal voor procedurele kennis • Taak uitvoeren of probleem oplossen • Voordelen: weinig vervorming en directe gegevens over denkprocessen • Nadelen: veel werk
Gestructureerd interview • Direct, structurerend • Strak interview (vragenlijst) • Doel: verdieping deelgebied domein • Van te voren bedachte vragen • Levert regelkennis op • Voordelen: er is meer aandacht voor detail en er wordt minder snel iets vergeten • Nadeel: bij verkeerd beeld van domein verkeerde vragen
Twintig vragen • Direct, structurerend • Laat expert ja/nee-vragen stellen om een door de ingenieur gekozen object te vinden • Voordelen: geeft oplossingsproces en volgorde van regels • Nadeel: moeilijk
Ladderen • Direct, structurerend • Laat objecten in hiërarchie zetten (voorbeelden, onderdelen, typen, etc.) • Voordelen: inzicht in declaratieve kennis • Nadeel: domein moet hiërarchisch zijn
Relatie-elicitatie • Direct, structurerend • Grafische weergave van relaties • Closed curves: clusters van objecten • Inferential flow: lijntjes tussen concepten geven inhoudelijke relaties aan • Voordeel: ruimtelijke weergave domein • Nadeel: concepten en hun relaties moeten ruimtelijk te presenteren zijn
Indirecte structurerende technieken • Card sort: sorteren van kaartjes met objecten op grond van vastgestelde dimensie • Repertory grid: steeds 3 objecten, welke 2 onderscheiden zich van de derde? • Voordelen: • Formeler en objectiever dan directe methoden • Minder last van introspectie expert • Impliciete kennis naar boven halen • Nadeel: • Set items uit het domein nodig • Uitkomst zeer contextafhankelijk • Tijdrovend
Overzicht • Inleiding kennisacquisitie • Elicitatietechnieken • Praktische zaken
Ideeën kennissysteem • Camera-kiezer • Weerbepaler • IKEA-kamerplanner • Computerhardware-problemen • Netwerkproblemen oplossen • Nieuwe zorgverzekering • Schilderkunstclassificatie • Triage dementenzorg • Iets juridisch
Melkveehouderij Noten lezen/piano Fotografie-expert Galvaniseren Kapotte fietsen Labradors Het bedienen van de nokia 6310i telefoon Klaverjassen Rechten Pastasaus Vechtsport Piano (klassiek) Dvd's/films omzetten Onderwerpen oefeninterview
Interviewopdracht • Opbouw • 1 Introductie: Wat moet het systeem gaan doen? • 2 Grote lijnen: bepaal de structuur van het probleemgebied • 3 Details: bepaal systematisch de details