1. Sinir Sistemi

2. Sinir Sistemi • Sinir sistemi dış ortamdaki değişikliklere uyum sağlamamıza yardımcı olan iç iletişim sistemidir. • Dışarıdan ve içeriden gelen uyaranlar sinir sistemi tarafından alınır, düzenlenir • Uygun yanıtın verilebilmesi için kaslara, salgı bezlerine, organlara gerekli uyarılar sinir sistemi tarafından gönderilir.

3. Sinir Sistemi • Sinir sisteminin üç temel işlevi vardır; • Duyu; iç ve dış uyarıları algılar • Entegrasyon; Uyarıları analiz etmek, depolamak, koşulları değerlendirmek ve ne yapılacağına karar vermek • Motor; alınan karar doğrultusunda uyarana yanıt vermek

4. Sinir Dokusu • Sinir sistemi iki temel hücreden oluşur; • Nöron • Glia • Sinir dokusunda 10 ila 100 milyar arasında nöron vardır. • Nöronlar sinir sisteminin özel işlevlerini yerine getirir. • Glialar nöronları destekler, besler, ve korur.

5. Nöron • Sinir sisteminin temel hücresidir. • Uzantıları ve birbirleri ile olan bağlantıları ile hücrelerden sinyaller alır ve onlara sinyaller verirler. • Nöronların çoğu doğumda mevcuttur.

6. Nöron • Bir nöron hücresini oluşturan bölümler; • Hücre gövdesi; • Nükleusu barındırır • Hücrenin metabolik işlevlerini sürdürür • Dentrit • Akson • Aksonlar bir çok dala ayrılarak sonlanır (akson terminali) • Miyelin • Aksonun etrafını saran, yağdan zengin, beyaz renkli bir kılıftır • İnpulsların iletilmesinde aktif görev yapar

7. Nöron

8. Sinirsel İleti • Nöron içerisinde uyarının iletilmesi bir takım biyokimyasal reaksiyonlar sonucu oluşan elektiriksel aktivite ile oluşur. • Bu elektriksel aktiviteye aksiyon potansiyeli denir.

9. AKSİYON POTANSİYEL EĞRİSİ: Spike Eşik voltaj Na K

11. FASİLİTE OLMUŞ NÖRONLAR: • Eşik değerin altında gelen uyarılarla daha kolay uyarılabilir hale gelmiş nöronlar.

12. Sinirsel İleti • Nöronlar arası ileti ise nörotransmitter denen kimyasal maddelerin yardımı ile olur. • Nöronlar gerçekte birbirlerine temas etmezler. • Birbirlerinin arasında sinaptik aralık denen bir aralık vardır. • Aksiyon potansiyeli sonucu sinaptik aralığa salınan kimyasal habercinin (nörotransmitter) diğer nöron tarafından alınması sonucu iletim sağlanmış olur.

13. Reseptör Monoamin Normal Sinirsel İleti Pre-sinaptik Sinir Terminali Sinaptik Boşluk Post-sinaptik Sinir Terminali

14. Reseptör Monoamin Nörotransmisyon

15. Reseptör Monoamin

16. Reseptör Monoamin

17. Reseptör Monoamin

18. Reseptör Monoamin

19. Reseptör Monoamin

20. Reseptör Monoamin

21. Reseptör Monoamin

22. Reseptör Monoamin

23. Reseptör Monoamin

24. Reseptör Monoamin

25. Reseptör Monoamin

26. Reseptör Monoamin

27. Reseptör Monoamin

28. Reseptör Monoamin

29. Reseptör Monoamin

30. Reseptör Monoamin

31. Sinaps

32. Nörotransmitterler • Sinir sisteminin kimyasal mesajcılarıdır. • Nöronlar arasındaki kimyasal iletiden sorumludur. • Nörotransmitterler nöron gövdesinde sentezlenir ve veziküllerde depolanır. • Aksiyon potansiyeli ile veziküller akson terminaline doğru harekete geçerler, sinaptik aralığa salınırlar. • Sinaptik aralığa salınan nörotransmitterler postsinaptik nörona ulaşıp yüzeydeki reseptörlere bağlanırlar.

33. Nörotransmitterler • Her bir nöron tek bir tip nörotransmitter salgılar. • Vücutta bulunan bazı nörotransmitterler; • Serotonin; duygu durumu, uyku, iştah, ağrıya dayanıklılık ve ısı kontrolü • Adrenalin; kalp atım sayısının ve kan basıncının artışı • Noradrenalin; kan basıncının artışı • Asetilkolin; Bellek ve öğrenme • Dopamin; Harekete yönelik kas uyarıları • Histamin; Mide salgısının artması, allerjik reaksiyonlar ve tansiyon düşmesi • Gama Amino Bütirik Asit (GABA);inhibitör etki

34. Nörotransmisyon

35. Sinir Sisteminin Bölümleri

36. Santral Sinir Sistemi • Santral sinir sistemi iki ana yapıdan oluşur; • Beyin • Omurilik

37. Beyin • İnsan beyni ortalama 1450 g ağırlığındadır. • Vücudun toplam ağırlığının sadece % 2’sini oluşturan beyin istirahat halinde iken vücudun tükettiği oksijenin % 20’si gibi büyük bir bölümünü kullanmaktadır. • Beyin anatomik olarak 3 bölümde incelenir; • Ön beyin • Orta beyin • Arka beyin

38. Beyin

39. Ön Beyin • Ön beyin; Serebrum Serebral korteks Limbik sistem

40. Serebrum • Serebrum insan beyni ağırlığının yaklaşık % 85’i kadardır. • Sol ve sağ olmak üzere iki hemisfere ayrılır. • Her iki hemisfer birbirine corpus callosum ile bağlanır. • Sağ ve sol hemisfer anatomik olarak simetriktir, ancak işlev bakımından farklıdırlar.

41. Serebrum • Sol hemisfer; vücudun sağ tarafını kontrol eder. • Mantık, akıl yürütme • Matematik ve bilimsel beceri • Dil, okuma, dinleme, anlama , hatırlama • Sağ hemisfer; Vücudun sol tarafını kontrol eder. • Duyguları ifade edebilme • Müzik ve sanat • Görsel-mekansal algı

42. Serebrum • Serebrumun işlevleri; • Duyu alanı; Duyusal uyaranları yorumlar • Motor alan; Kas hareketlerini kontrol eder • Assosiyasyon alanı; emosyonel ve entellektüel süreçlerde rol oynar • Bazal ganglia; Büyük, otomatik kas hareketlerini kontrol eder, kas tonusunu düzenler • Limbik sistem; davranışların duygusal, içgüdüsel boyutları ile ilgilidir

43. Serebrum

44. Serebral Korteks • Serebrumun dışında ince bir katmandır, beyni saran bir kabuk gibidir. • Gri renkli gözüktüğü için gri cevher olarak adlandırılır. • Nöronların hücre gövdeleri tarafından oluşturulur. • Nöronların akson uzantıları korteksin altında kalan beyaz cevheri oluşturur. • Korteks 2 mm kalınlığındadır ve toplam olarak 1.5 m2 alan kaplar.

45. Serebral Korteks • Serebral korteksteki işlevsel alanlar; • Duyusal korteks • Motor korteks • Assosiyasyon korteksi

46. Serebral Korteks • Korteksin evrimsel gelişimde daha sonraki dönemlerde gelişen bölümüne neokorteksdenir. • Neokorteks ince ve koordineli hareketleri kontrol eder. • Korteksin üst kısımlarında bulunur. • Yüksek kortikal işlevler neokortekste gerçekleşir.

47. Neokorteks • Yüksek kortikal işlevler • Bellek, öğrenme • Problem çözme, hesaplama • Anlama, yorumlama • Bilinç-dikkat • Karmaşık konularda akıl yürütme • İlişki kurma • Mantıklı düşünme • Konuşma-yazma • Praksi (ince ve koordineli hareketleri pratik olarak yapma)

48. Neokorteks; Loblar • Neokorteks çeşitli loblardan oluşur; • Frontal lob • Temporal lob • Parietal lob • Oksipital lob

49. Neokorteks; Loblar

50. Limbik Sistem • Korteksin en eski, ilk gelişen parçasıdır. • İlkel işlevlerden sorumludur. • Duygusal-içgüdüsel-reflekse dayalı işlevler • Korteksin iç kısımlarında yer alır. • Limbik sistemi oluşturan yapılar; • Hipokampus;bellek • Hipotalamus;hormonal faaliyetler • Talamus;duygusal ve motor uyaranların geçit istasyonu • Septum;duygusal yanıtları bastırır • Amigdala;şiddet ve agregasyonu aktive eder