Download
prote n r l hastaya yakla im n.
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
PROTEİNÜRİLİ HASTAYA YAKLAŞIM PowerPoint Presentation
Download Presentation
PROTEİNÜRİLİ HASTAYA YAKLAŞIM

PROTEİNÜRİLİ HASTAYA YAKLAŞIM

1283 Views Download Presentation
Download Presentation

PROTEİNÜRİLİ HASTAYA YAKLAŞIM

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. PROTEİNÜRİLİ HASTAYA YAKLAŞIM Dr.Sümeyra Özdemir Dr.Kazım Serhan Özcan Dr.Şehmuz Aydın Dr.Huriye Elif Sinan

  2. PROTEİNÜRİ NEDEN ÖNEMLİDİR? Böbrek hastalıklarına eşlik eden en önemli patofizyolojik bozukluklardan birisidir Böbrek hastalıklarının progresyonunda rol oynayan en önemli risk faktörlerinden birisidir

  3. İdrarın stikle incelenmesinde 8-15 yaş çocukların %15’inde protein pozitiftir • Renal hastalık ve sağlıklı veya geçici selim proteinürinin ayrılması gerekir • Stick özellikle albuminuriyi tespit eder ve proteinürinin diğer formlarına (Düşük moleküler ağırlıklı proteinler, Bence Jones proteinleri, gamma globulin) daha az duyarlıdır.

  4. GLOMERÜLER KAPİLLER DUVARIN PROTEİNLERE PERMSELEKTİVİTESİ SİZE-SELEKTİVİTE CHARGE-SELEKTİVİTE Endotelyal hücreler arasındaki pencereler (375-400 Å) Heparan sülfat proteoglikanlar Endotelyal hücreler ve GBM’da negatif yük GBM’daki porlar (40-45 Å) Anyonik proteinlerin (albümin) filtrasyonunun engellenmesi Epitelyal hücre ayaksı çıkıntıları (slit diyafram)

  5. Stikle protein düzeyleri • Negatif • Eser 10-20 mg/dl • 1+ 30 mg/dl • 2+ 100 mg/dl • 3+ 300 mg/dl • 4+ 1000-2000 mg/dl

  6. Normal sağlıklı çocuklarda protein atılımı 150 mg/24 saat • Daha spesifik olarak • 4mg/m2/saat= normal protein atılımı • 4-10 mg/m2/saat= yüksek protein atılımı • 40 mg/m2/saat= nefrotik protein atılımı

  7. Tamm-Horsfall mukoprotein

  8. Gebelik Ateş Egzersiz Konjestif kalp yetmezliği Albümin infüzyonu Vazopressor ajanlar (ANG II, norepinefrin) Protein atılımının normal değerleri ERİŞKİNLER <150 mg/gün ÇOCUK ve ADÖLESANLAR <250 mg/gün PROTEİN ATILIMI GEÇİCİ OLARAK ARTABİLİR

  9. İdrardaki proteinin kaynağı • Glomerüllerden filtre edilen ve proksimal tübüler geri emilimden kaçan PLAZMA PROTEİNLERİ • Tübüler hücreler tarafından salgılanan veya tübüler hücre hasarı sonucu idrara geçen BÖBREK DOKU PROTEİNLERİ • Mesane, üretra ve aksesuar bezlerden salgılanan veya doku hasarı ve inflamasyon sonucu idrara geçen ÜRİNER SİSTEM PROTEİNLERİ

  10. Dansite ≤1015 olan idrarda stikle ≥1+ (30 mg/dl) olursa proteinüri açısından pozitif kabul edilir) • Yalancı negatif sonuçlar • Dilüe idrar (dansite 1005 altında) • İdrar proteini ön planda albumin olmayan hastalık durumlarında • Yalancı pozitif sonuçlar • Dansitesi yüksek olan idrar • Bariz hematüri • Antiseptik ajanlarla kontaminasyon • İdrar pH 7 üstünde • Fenozopiridin tedavisi

  11. Atılım miktarı Toplamın yüzdesi Plazma proteinleri 40 mg/gün % 50 Albümin 12 mg/gün % 15 IgG 3 mg/gün % 3.7 IgA 1 mg/gün % 1.2 IgM 0.3 mg/gün % 0.4  hafif zincir 2.3 mg/gün % 3.0  hafif zincir 1.4 mg/gün % 1.7 2-MG 0.12 mg/gün % 0.15 Diğer 20 mg/gün % 25 Doku proteinleri 40 mg/gün % 50 Tamm-Horsfall 40 mg/gün % 50 Diğer <1 mg/gün <% 1

  12. Proteinüriyi saptama yöntemleri SEMİ-KANTİTATİF YÖNTEMLER Dipstick Sülfosalisilik asit KANTİTATİF YÖNTEMLER 24 saatlik idrar örneğinde total protein Spot idrar örneğinde protein/kreatinin oranı

  13. Dipstick pH duyarlı bir boyadaki (tetrabromofenol blue) renk değişikliğine dayanır 20-300 mg/dl arasındaki proteinüriyi semi-kantitatif olarak saptar Protein atılımı 300-500 mg/gün’ün üzerinde ise pozitif sonuç verir Esas olarak idrardaki albümini saptar, globülinlere nisbeten duyarsızdır İdrar konsantrasyonu ve pH’sı ölçüm sonucunu etkileyebilir İyonize radyo-kontrast ajanlar yanlış pozitif sonuca neden olabilir

  14. Sülfosalisilik asit testi + 0 Bulanıklık yok 0 mg/dl Eser Hafif bulanıklık 1-10 mg/dl 1+ Arkasından yazının okunabildiği bulanıklık 15-30 mg/dl Beyaz zemin üzerindeki koyu siyah çizgilerin görülebildiği beyaz bulut 2+ 40-100 mg/dl Koyu siyah çizgilerin görülemediği ince presipitasyonlu beyaz bulut 3+ 150-350 mg/dl 4+ Kaba presipitasyon >500 mg/dl

  15. Sülfosalisilik asit testi İdrardaki tüm proteinleri saptar İdrar konsantrasyonu ve pH’sı ölçüm sonucunu etkileyebilir İyonize radyo-kontrast ajanlar yanlış pozitif sonuca neden olabilir Dipstick (–) SSA testi (+) MULTİPLE MYELOM

  16. Kantitatif yöntemler Semi-kantitatif yöntemlerle 100 mg/dl’den fazla proteinüri saptandığında kantitatif ölçüm yapılması gerekir 24 saatlik idrar örneğinde total protein atılımı Spot idrar örneğinde total protein/kreatinin oranı

  17. 24 saatlik idrar örneğinin toplanması İdrar toplanmaya tercihan sabah 8.00’de başlanmalı İlk idrar tuvalete yapılmalı ve zamanı kaydedilmeli Gün boyu tüm idrar temiz bir şişede toplanmalı Ertesi sabah aynı saatte son idrar şişeye yapılmalı Son idrar örneğinin alınma zamanı, toplamaya başlama zamanından 10 dakikadan fazla farklı olmamalı İdrar örneği oda sıcaklığında 1-2 gün bekletilebilir

  18. Spot idrarda total protein/kreatinin oranı Total protein/kreatinin (mg/mg) = Proteinüri (gr/gün/1.73 m2) SINIRLAMALARI Kreatinin atılımından etkilenir 1 OLDUĞUNDAN AZ Beklenenden fazla kreatinin atılımı Beklenenden az kreatinin atılımı OLDUĞUNDAN FAZLA 2 3.5 gr/gün üzerindeki proteinürilerde hata oranı artar 3 Proteinürideki gün boyu değişiklikleri yansıtmaz

  19. PROTEİNÜRİNİNSINIFLANDIRILMASI

  20. PROTEİNÜRİ 1 Ne kadar protein atılıyor? Ne tip protein atılıyor? 2 3 Protein atılım paterni nedir?

  21. Proteinüri miktarına göre sınıflandırma NEFROTİK DÜZEYDE PROTEİNÜRİ • Erişkinler  >3.5 gr/gün/1.73 m2 • Çocuklar  >40 mg/m2/saat NON-NEFROTİK DÜZEYDE PROTEİNÜRİ

  22. Patofizyolojik sınıflandırma GLOMERÜLER TÜBÜLER PROTEİNÜRİ TAŞMA DOKU

  23. Glomerüler proteinüri SORUN Plazma proteinlerine karşı normal glomerüler permselektivitenin bozulması PROTEİN İÇERİĞİ Albümin Makromoleküller Globülinler PROTEİNÜRİ MİKTARI Hafif (200 mg/gün) – Massif (>20 gr/gün)

  24. Tübüler proteinüri SORUN Normalde filtre edilen proteinlerin yetersiz reabsorpsiyonu PROTEİN İÇERİĞİ 2-mikroglobülin Retinol-binding protein Ig hafif zincirleri Amino asitler PROTEİNÜRİ MİKTARI 200 mg-2 gr/gün

  25. Taşma (overflow) proteinürisi SORUN Normalde glomerüler kapiller duvardan kolayca filtre edilebilen özel bir proteinin aşırı yapımı PROTEİN İÇERİĞİ Ig hafif zincirleri Hemoglobin Miyoglobin PROTEİNÜRİ MİKTARI Eser - Massif

  26. Doku proteinürisi Yapısal İnflamatuvar üriner sistem hastalıkları Neoplastik SORUN Doku proteinleri PROTEİN İÇERİĞİ İmmünglobülinler (IgA) PROTEİNÜRİ MİKTARI <500 mg/gün

  27. Proteinüri paternine göre sınıflandırma GEÇİCİ PROTEİNÜRİ ORTOSTATİK PERSİSTAN

  28. Geçici proteinüri Tek bir incelemede proteinüri saptanması, tekrarlayan incelemelerde proteinürinin kaybolması KADIN % 7 ERKEK % 4 MİKTAR <1-2 gr/gün NEDEN Ateş, egzersiz İLERİ İNCELEME GEREKMEZ

  29. Ortostatik proteinüri Ayakta pozisyonda artmış Yatar pozisyonda normal PROTEİN ATILIMI <1 gr/gün ADÖLESANLARDA SIK GÖRÜLÜR (% 2-5) Nöro-humoral aktivasyon MEKANİZMA Glomerüler hemodinamiklerde değişiklikler İLERİ İNCELEME GEREKMEZ PERiYODİK İZLEM GEREKİR

  30. Split idrar testi İlk idrar dışarıya Yatma zamanı 07 09 11 13 15 17 19 21 23 01 03 05 07 Gündüz idrarı Gece idrarı Normalde <50 mg

  31. Persistan proteinüri Tekrarlayan incelemelerde hem ayakta, hem de yatar pozisyonlarda proteinüri saptanması RENAL HASTALIK SİSTEMİK HASTALIK İLERİ İNCELEME GEREKİR

  32. İZOLE PROTEİNÜRİ İdrar incelemesindeki tek anormal bulgu artmış protein atılımıdır ASEMPTOMATİK PROTEİNÜRİ Anamnez, fizik muayene ve laboratuvar incelemelerinde böbrek veya üriner sistem hastalığını düşündürecek anormallikler (ödem, HT, GFR azalması) yoktur

  33. Proteinürinin selektivitesi Yük bariyerinde bozukluk Por bariyerinde bozukluk Albüminüri Albüminüri + Globülinüri SELEKTİF PROTEİNÜRİ NON-SELEKTİF PROTEİNÜRİ <0.1 >0.2 IgG/Transferrin Klirens Oranı

  34. Proteinürili hastaya yaklaşım İLK DEĞERLENDİRME PROTEİNÜRİ ÖN İNCELEMELER İLERİ İNCELEMELER

  35. İlk değerlendirmeler AYRINTILI ANAMNEZ VE FİZİK MUAYENE Diyabetes mellitus Konjestif kalp yetmezliği Otoimmün hastalıklar Herediter hastalıklar İDRAR SEDİMENTİNİN İNCELENMESİ Hematüri Lipidüri Eritrosit silendirleri Lökositüri YANLIŞ POZİTİFLİK OLASILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ Dansite >1026 Ateşli hastalık Alkali pH Yoğun egzersiz

  36. PROTEİNÜRİ Yanlış pozitiflik olasılığı düşük Yanlış pozitiflik olasılığı yüksek Proteinüri >300 mg/dl Proteinüri <100 mg/dl İdrar sedimenti anormal İdrar sedimenti normal Proteinüriyi tekrarla NEFROLOJİ UZMANINA SEVK POZİTİF NEGATİF ÖN İNCELEMELER GEÇİCİ PROTEİNÜRİ

  37. Proteinüri

  38. Ön incelemeler BUN, Kreatinin Kantitatif proteinüri Renal fonksiyon normal Proteinüri <3 gr/gün Yaş <30 Renal fonksiyon anormal Proteinüri >3 gr/gün Yaş >30 Split idrar testi NEFROLOJİ UZMANINA SEVK Gece 8 saatlik proteinüri <50 mg Gece 8 saatlik proteinüri >50 mg ORTOSTATİK PROTEİNÜRİ

  39. İleri incelemeler PERSİSTAN PROTEİNÜRİ Tam kan Total protein, albümin Lipidler Serum protein elektroforezi İdrar protein elektroforezi RENAL USG PROTEİNÜRİ >3.5 gr/gün 2-3 gr/gün <2 gr/gün Hematüri (–) GFR N HT (–) BİYOPSİ Hematüri (–) GFR N HT (–) Proteinüride artış Hipertansiyon GFR’de azalma İZLEM

  40. İzole proteinüri ile karekterize glomeruler hastalıklar • Fokal segmental glomeruloskleroz • Mesengial proliferatif glomerulonefrit • Membranoz nefropati • Membronoproliferatif glomerulonefrit • Amilodozis • Diabetik nefropati • Orak hücreli nefropati

  41. Birlikte proteinüri bulunan glomeruler hastalık • APSGN • IgA nefropatisi • HSP • Lupus nefriti • Alport sendromu

  42. SONUÇ Proteinüri böbrek hastalıklarının en önemli bulgularından birisidir Hafif düzeyde de olsa proteinürinin mutlaka önemsenmesi gerekir Proteinüri saptanan hastalarda gerekli ön incelemeler yapılmalı ve persistan proteinürili olgular ileri incelemeler için nefroloji uzmanına gönderilmelidir