1. Ekonomik Sistemler Pazar Ekonomisi: Kaynaklar fiyat mekanizmasina göre tahsis edilir. Pazar fiyati talep ve arzin güçlerine göre belirlenir.
Kolektivist Ekonomi: Devlet ne üretilecegine, ne kadar üretilecegine ve kimler için üretilecegine karar vererek kaynaklari buna göre tahsis eder.
Karma Ekonomi: Hem pazar, hem de planli ekonominin bazi özelliklerini tasir. Esasta pazar ekonomisi geçerli olup, devlet bazi üretim alanlarinda varlik gösterir ya da müdahale eder.
2. Pazar ekonomisi Avantajlar
Kaynaklar parasal seçimlere göre otomatik olarak tahsis edilir.
Tüketiciler ekonomide ne üretilecegi konusunda en önemli karar unsurudur.
Üreticiler kâr ile motive olur ve tüketici tercihlerindeki degisiklikler onlara yol gösterir.
3. Pazar ekonomisi Dezavantajlar
Daha fazla parasi olanlar daha fazla söz hakkina sahiptir.
Rekabet uygun kosullarda olmayabilir ve böylece firmalar pazara egemen olur ve de tüketici seçimi sinirlanir.
Dissalliklar: Sistemin bazi kazanç ve maliyetleri pazar ekonomisi sisteminde firmalara oldugu kadar topluma yansimayabilir.
4. Kolektivist Ekonomi: Avantajlar Dikkatli planlama asiri üretimi ve kaynak israfini önler.
Planli ekonomiler gelir dagilimi açisindan daha adaletlidir. Çünkü kaynaklar devlet tarafindan kontrol edilir.
Asiri talep durumunda fiyat artislarina izin verilmez, çünkü üretim devlet kontrolünde artar.
5. Kolektivist Ekonomi : Dezavantajlar Planlama yetkilileri tüketici tercihlerini yanlis degerlendirebilir
Kâr ve benzeri tesviklerin olmamasi girisimciligi yok eder, insanlarin fazla çalismasini önler.
Üretimin kontrolü rekabetin yok olmasina ve verimliligin düsmesine yol açar.
Devlet bürokrasisi planlamayi ve üretim kontrolünü artirir.
6. Fiyatlar üretici ve tüketiciler için önemli sinyallerdir
Kazançlar kaynak kullanimina yardimci olur
Kaynaklar dogrudan daha kârli alanlara yönelir
Risk üstlenme ödüllendirilir
En düsük maliyetle çalisma tesvik edilerek etkinlik ve verimlilik artirilir. Serbest Pazar ekonomileri
7. Merkezi Kumanda Ekonomileri Fiyatlar kaynak kullaniminda etkili degildir.
Ulusal planlama firmalar ve endüstriler için üretim için bir yol haritasidir
Girdi-Çikti (input-output) analizleri çogunlukla ulusal planin düzenlenmesi için kullanilir
Planlamalardaki uyumsuzluklar ve gerçek tüketici beklentilerini karsilamadaki basarisizliklar istenmeyen üretime yol açar.
8. Karma Ekonomiler Hem serbest pazar hem de kamu müdahalesi özelliklerini bünyesinde barindirir
Kamu müdahalesi dogrudan (kamu yatirimlari) ya da dolayli (vergi vb.) olabilir.
Kamu müdahalesi Pazar aksakliklarini giderir.