1. BIOLOGY

2. วิทยาศาสตร์ ม.2 สื่อการเรียนรู้ ภาควิชาชีววิทยา หลักสูตร โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี (โรงเรียนวิทยาศาสตร์ภูมิภาค) จัดทำโดย ด.ญ. พรธิตา ไกรเวช

3. ระบบย่อยอาหาร

4. ระบบในร่ายกายมนุษย์และสัตว์ระบบในร่ายกายมนุษย์และสัตว์ เซลล์เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิตไม่ว่าจะเป็นพืช สัตว์ หรือ แม้เต่สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กๆ เซลล์มีรูปร่าง ขนาด รวมทั้งจำนวนเซลล์แตกต่างกันในแต่ละชนิดของสิ่งมีชีวิต การที่สิ่งมีชีวิตต้องการอาหารและอากาศเพื่อยังชีพนั้น แท้จริงแล้วคือความต้องการของเซลล์

5. การย่อยอาหาร • การย่อยอาหารมี 2 ขั้นตอน ได้แก่ การย่อยเชิงกล Mechanical Digestion การย่อยเชิงเคมี Chemical Digestion เป็นกระบวนการทำให้อาหารมีขนาดเล็กลง เพื่อสะดวกต่อการเคลื่อนที่ และการเกิดปฏิกิริยาทางเคมีต่อไป โดยการบดเคี้ยว รวมทั้งการบีบตัวของทางเดินอาหาร การย่อยเชิงกลนี้ ขนาดของโมเลกุลยังเล็กไม่เพียงพอที่ถูกดูดซึมเข้าไปเซลล์ เป็นการย่อยคาร์โบไฮเดรต ไขมัน และโปรตีนให้มีโมเลกุลขนาดเล็กลง การย่อยเชิงเคมีเป็นกระบวนการเกิดปฏิกิริยาเคมีระหว่าง น้ำย่อยหรือ เอนไซม์ กับโมเลกุลของสารอาหาร

6. โครงสร้างระบบย่อยอาหารโครงสร้างระบบย่อยอาหาร

7. ระบบย่อยอาหาร ลิ้น รับรสชาติอาหาร คือ รสหวาน รสเค็ม รสเปี้ยวและ รสขม • ปาก บดเคี้ยวอาหารให้มีขนาดเล็กลง ฟัน น้ำลายมีเอนไซม์อะไมเลสย่อยสารอาหารเฉพาะคาร์โบไฮเดรต เป็นน้ำตาล ดังสมการด้านล่าง ต่อมน้ำลาย ฟันถาวร ฟันน้ำนม อะไมเลส แป้ง + น้ำลาย เดกซ์ทริน + มอลโทส (แป้งขนาดเล็กลง) (น้ำตาลโมเลกุลคู่) 32 ซี่ 20 ซี่

8. ระบบย่อยอาหาร • หลอดอาหาร ประกอบขึ้นด้วยกล้ามเนื้อเรียบที่สามารถบีบตัวเป็นจังหวะในขณะที่มีอาหารผ่านลงมา จึงทำหน้าที่ในการลำเลียงอาหารขากช่องปากผ่านคอหอยลงไปยังกระเพาะอาหารทางเดินอาหาร ส่วนนี้ไม่สามารถสร้างน้ำย่อย แต่สามารถหลั่งสารเมือกช่วยหล่อลื่น

9. ระบบย่อยอาหาร • กระเพาะอาหาร ย่อยเฉพาะอาหารประเภทโปรตีนเป็นสำคัญ โดย เอนไซนม์เพปซินทำให้เป็นโมเลกุลขนาดเล็กลง เรียกว่า เพปไทด์ซึ่งก็ยังไม่สามารถดูดซึมได้ • เพปซิน • โปรตีนเพปไทด์

10. ดูโอดินัม (Duodenum) ระบบย่อยอาหาร • ลำไส้เล็ก ผนังลำไส้เล็กสามารถสร้างน้ำย่อยได้หลายชนิด ลำไส้เล็กส่วนดูโอดินัมได้รับน้ำย่อยมาจากตับอ่อนและรับน้ำดีมาจากตับ น้ำดีช่วยให้โมเลกุลของไขมันแตกตัวเป็นก้อนเล็กลง ทำให้เอนไซม์ไลเพส ย่อยไขมันได้เร็วขึ้น เจจูนัม(Jejunum) อิเลอัม (Ilenum)

11. ระบบย่อยอาหาร • ลำไส้เล็ก ส่วนของคาร์โบไฮเดรตที่เกิดขึ้นจากการย่อย (ในปาก) ยังไม่สมบูรณ์ จะถูกย่อยไปเป็นน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว ส่วนของโปรตีนที่เกิดขึ้นจากการย่อยในกระเพาะอาหารยังไม่สมบูรณ์ จะถูกย่อยต่อไปจนสามารถดูดซึมได้ เรียกว่า กรดอะมิโน ส่วนของไขมัน จะถูกย่อยต่อไปเป็นกรดไขมันและกลีเซอรอล ส่วนโมเลกุลขนาดเล็กที่สุดของสารอาหารแต่ละชนิดที่ถูกย่อยในลำไส้เล็กนี้ จะถูกดูดซึมเข้าไปในเซลล์ การย่อยอาหารในลำไส้เล็กจะเกิดได้ดีในภาวะที่เป็นเบส โดยอาศัยสารเบสโซเดียมไบคาร์บอเน็ต (NaNCO3)จากตับอ่อน

12. ระบบย่อยอาหาร • ลำไส้ใหญ่ ประกอบด้วย ซีคัม(Caecum) ไส้ติ่ง(Appendix) และ โคลอน(Colon) เป็นทางเดินอาหารส่วนสุดท้าย ส่วนนี้ไม่มีการย่อยอาหาร เพราะไม่มีความสามารถในการสร้างน้ำย่อย หน้าที่ส่วนใหญ่ของลำไส้ใหญ่จึงเป็นการดูดซึมน้ำ เกลือแร่ และวิตามินบางชนิด ลำไส้ส่วนท้ายๆ จะทำหน้าที่ในการเก็บกากอาหาร ก่อนที่จะขับผ่านทวารหนักออกไป