TERMODINAMIKA
Termodinamika Shkence e nxehtesisedhelidhja e saj me punen. Procesetenergjitikeqeshoqerojnereaksionetkimikeosendryshimetfiziketelendes.
Sistemitermodinamik • Pjese e universitqemerret ne shqyrtim. • Pjesatjeterqerrethonsisteminquhetmjedis. • Sistemindahetngamjedisi me kufijndares, kuzhvillohenndryshimet e mundshmetepunes, nxehtesise, lendes.
Sistemhomogjen: vetikimikedhefiziketenjejta. • Sistemheterogjen: kurperbehetnga me shume se nje faze, e cila ne veteveteeshtehomogjene.
Sistem I izoluar Sistem I mbyllur Sistem I izoluar Sistem I mbyllur mjedisi energji materja Sistem I hapur energji Sistem I hapur
Parametrat e gjendjes: trysnia, vellimi, temperatura,perberjakimike. • Funksionegjendjeje: Entalpia(H), energjia e brendshme (U), Entropia (S), entalpia e lire (G), varenvetemngagjendjafillestaredheperfundimtare ne tecilenndodhetsistemi.
TERMOKIMIA Studionnxehtesineqethithetoseclirohetgjatereaksionevekimike.
Temperatura mat energjine e brendshme, entalpine, qe ka tebeje me levizjen e grimcaveelemetaretematerjes, e cilasjelldhetransferimin e nxehtesise. • Shkalla e matjes: Celcius Fahrenajt Kelvin 1.8 (t°C)= (t°F – 32) T(K) = 273.16 + t°C
Kalorimetria • Perdoret per matjen e nxehtesiseqeclirohetosethithetgjatezhvillimittereaksioneve. • Kapacitettermik (C) sasia e nxehtesiseqe I jepetnjemasetedhene per tirritur temp me 1°C. • Nxehtesiaspecifike ( c) sasia e nxehtesiseqe I jepetnje substance 1g per tirritur temp 1°C. • Nxehtesia (q) llogaritet: C = m x c q = m x c x (t2-t1)= C x (t2-t1)
Entalpia (H) • Funksiontermodinamikgjendjejetregonkembimet e nxehtesiseqendodhin ne sistem ne trysnikostante. ΔH= Hperfundimtare – Hnistore Qp - Nxehtesia e thithurapocliruar ne p-cte, ndryshimi I funksionitentalpi (H). A – puna e kryer ne trysnikonstantedhepunevellimore. A = -PΔV ΔU – ndryshimi I pergjithshem I energjise se njesistemi.
Parimii pare itermodinamikes. ΔU = Qp + A • Energjiamundtezhnderrohetnganjeforme ne njetjeter, porajonukmundtekrijohetapozhduket. • Sasia e pergjithshme e energjise se universiteshtekonstante.
Barazimettermokimike • Barazimekimike ne tedjathtetetecilaveparaqitetedhenxehtesiaoseentalpiaqeclirohetosethithetgjatereaksionit. • Sasia e nxehtesiseqeclirohetosethithetvaretngasasia e lendesqehyn ne reaksion.
Clirimenergjie • Formimiilidhjeve • Prishja e lidhjeve • Lidhjeσ me e qendrueshme se lidhjaπ. Thithjeenergjie
Entalpiamolarestandarte e formimit • Ndryshimiientalpiseqeshoqeronreaksionin e formimitte 1 molikomponimi ne kushtestandarte duke u nisurngaelementetperberes ne formen e substancavetethjeshta me teqendrueshme ne ketokushte ( ΔH°). • Entalpiastandarte e formimittesubstancavetethjeshtamerret 0.
Ligjet e termokimise • Entalpia e formimiteshtenumerikisht e barabarte me entalpine e zberthimitpor me shenjetekundert. • Entalpia e reaksionitvaretvetemngagjendjafillestaredheperfundimtare e sistemitdhejongastadete zhvillimittetij. • Entalpia e reaksionitllogaritetsidiference e shumes se entalpivestandarteteformimittesubstancaveperfundimtare me shumen e entalpivetesubstancavefillestare.
Energjia e lidhjeve • Prishja e lidhjeveshoqerohet me thithjeenergjie(ΔH>0). • Formimiilidhjevengaatometevecante, clirimenergjie (ΔH<0). ΔHr = Δh prish. lidhje +Δh form. lidhje
Punadhenxehtesia • Kursistemiijepnxehtesimjedisitosekryenpune , shenja e punesdhenxehtesisemerret negative. (ΔV>0; A = -PΔV A<0) • Kursistemiimerrnxehtesingamjedisiosemjedisikryenpunembite, shenja e punesdhenxehtesisemerretpozitive. (ΔV<0; A = -PΔV A>0) A = -Δn(g) RT
Entropia • Funksiongjendjejeqe mat crregullsine e sistemit. • Sistemiizoluar: ΔS>0; ivetevetishem ΔS=0; ne ejkuliber ΔS<0; joivetevetishem
Parimiidyteitermodinamikes Cdoprocesivetevetishemshoqerohet me rritjeteentropise.
Gjykimmbishenjen e entropise • Kalimetngagjendja e ngurte ne telenget ne tegazteshoqerohet me rritjeentropie. • Zbethimiinjemolekuleshoqerohet me rritjeentropie. • Rritja e nr temolevegjatereaksionitshoqerohet me ritjeteentropise. • Kaliminga sub. tethjeshta ne teperberashoqerohet me rritjeteentropise.
Entalpia e lire • Sistemimbyllur: • ΔG<0 shnderrimieshteivetvetishem • ΔG=0 shnderrimindodh ne ejkuliber • ΔG>0 shnderriminukmundtendodhevetevetiu ΔG = ΔH-TΔS Kushtestandarte: ΔG°
P Y E T J E?
