1. Kapitulli 3 Analiza e jashtme Strategic Management: Concepts & Cases 10th Edition Fred David

2. Analiza e jashtme • Faktorët ekonomikë • Faktorët socialë, kulturorë dhe demografik • Faktorët politikë, qeveritarë dhe legalë • Faktorët teknologjikë • Faktorët konkurrues • Faktorët ekonomikë janë: struktura e konsumit të popullsisë, shkalla e inflacionit, normat e kamatës, shkalla e papunësisë, norma e kursimeve personale, norma e kursimeve të bizneseve, GDP-ja.

3. Faktorëtsocialë, kulturorëdhedemografikjanë: struktura e moshave, shpërndarja e tëardhurave, nivelet e arsimimit, ndërrimet e preferencavepërproduktedheshërbime, besimet, qëndrimet. • Faktorëtpolitikë, qeveritarëdheligjorë: politika e taksave, ligjetpërpatenta, ligjet e punësimit, politika e arsimimit. • Faktorëtteknologjikë: inovacionet e produkteve, shpenzimetpërhulumtimdhezhvillim, teknologjitë e rejatëkomunikimit, shpejtësia e zhvillimittëteknologjive.

4. Faktorët e jashtëm kyç dheorganizata Konkurrentët Furnitorët Distributorët Kreditorët Blerësit Punëtorët Komunitetet Menaxherët Aksionarët Sindikatat Produktet Shërbimet Faktorët e jashtëm kyç Mundësitë & Rreziqet

5. Performaca e firmës me perspektivë Të dhënat për industrinë Ekonomia e shkallës Pengesat për hyrje në treg Diferencimi i produktit Niveli i konkurrencës

6. Modeli i pesë forcave të Porterit Kërcënimi nga produktet e reja (zëvendësuese) Rivaliteti midis konkurrentëve Fuqia e furnitorëve Fuqia e blerësve Kërcënimi nga hyrësit e rinj

7. Rivalitetikonkurruespërfshin: kapacitetiri, produktetëreja, uljeçmimeshetj. • Nëdisaindustri, rivaliteti midis konkurrentëveështëxhentil, pornëdisaindustritëtjera, gjithmonënjërikonkurrentduhettësulmojëtjetrinpërtëmbijetuar. Rivalitetiintensivlidhet me prezencën e njësërëfaktorësh: • Konkuruesitjanëtëshumtëosekanëpothuajtënjëjtënmadhësi. • Rritja e industrisëështë e ulëtndërsaluftabëhetpërtërriturtregun. • Mungondiferencimiiproduktevedheshërbimeve • Kostotfiksejanëtëlartagjëqëdetyronuljen e çmimeve • Barrierat e daljesjanëtëlarta. • Rivalëtjanëtëndryshëmpërsaipërketstrategjive

8. Kërcënimiihyrësvetërinj. • Prodhuesit e rinjshtojnëkapacitetin e njëindustrietëdhënëdhesynojnëtëzenënjëpjesëtëtregut. • Barierat e hyrjesjanëpengesaqënjëfirmëduhett’ikapërcejëpërtëhyrënënjëindustri. • Këtopengesamundtëjenëtëpërkohshme e të pa prekshme. • Barierat e prekshmepërfshijnëkërkesatpërkapital, njohuritëteknologjike, resurset, ligjetqërregullojnëhyrjennënjëindustri. • Barierat e paprekshmepërfshijnëreputacionin e firmaveekzistuese, besimin e konsumatorëve, atësitëmanaxherialetëkërkuarapërnjëveprimtaritësuksesshmenënjëindustrietj

9. Barrieratmëtipiketëhyrjesnënjëtregjanë: • Ekonomia e shkallës • Kërkesatpërkapitalpërhyrjenëindustri. • Hyrjanëkanalet e shpërndarjes • Avantazhet e kostospamvarësishtngamadhësia • Reagimiipritshëm • Legjislacionioseveprimtaria e qeverisë. • Diferencimiiproduktit

10. Fuqia e blerësve • Blerësitndikojnënënjëindustrinëpërmjetaftësisëqëatakanëpërtëimponuarçmimetëulëta. • Ata bëjnëmarrëveshjepërcilësimëtëlartëosepërmëshumëshërbime Njëblerësosegrupblerësishështëifuqishëmkur: • Blennjëpjesëtëmadhetëprodukteveoseshërbimevetëshitësit • Ka mundësitëprodhojëproduktinvetë • Furnizuesit e mundshëmjanëtëshumtë • Ndërrimiifurnitorëvenukikushtonshumë Fuqia e furnitorëve. • Furnitorëtmundtëndikojnënënjëindustrinëpërmjetaftësiveqëatakanëpërrritjen e çmimeveoseuljen e cilësisësëproduktevedheshërbimevetëtyre.

11. Një grup furnizuesish është i fuqishëm kur: • Industria furnizuese dominohet nga pak firma por furnizon shumë të tjera • Zëvendësuesit janë pothuaj të pamundur • Furnizuesit integrohen me blerësit dhe konkurrojnë direkt me konsum. • Kërcënimi nga produktet ose shërbimet zëvendësuese. p.sh. çmimi i lartë i sheqerit bëri që firmat që përdornin këtë produkt, siç janë prodhuesit e pijeve të buta, ta zëvendësonin përdorimin e tij me lëngun e frutave. • Produktet zëvendësuese shpesh futen në lojë kur zhvillimi rrit konkurrencën në industritë e tyre dhe ul koston.

12. Identifikimi i pozicionit strategjik përmes analizës së mjedisit të afërt • Mjedisiiafërtpërfshinfaktorëtqëndikojnënësuksesin e firmës, sipërgjetjen e resursevetënevojshmepërprodhimin e produkteve e shërbimeve, ashtuedhepërshitjen e tyre. • Përcaktimiipozitëskonkurruesetëfirmës • Parashikimiikonsumatorëvetësaj • Reputacioniifirmëstekfurnitorët • Kreditorëtdheaftësia e sajnëtëheqjen e punonjësvetëaftë.

13. Pozita konkurruese Disa nga treguesit që përcaktojnë pozitën konkurruese janë: • Pjesa e tregut • Gjerësia e linjës së produktit • Çmimi konkurrues • Efektiviteti i reklamës dhe promocionit • Vendosja dhe jetëgjatësia e makinerive e paisjeve • Kapaciteti dhe produktiviteti • Eksperienca • Kostoja e lëndëve të para • Pozita financiare • Cilësia e personelit

14. Përbërja e konsumatorëve • Informacioni i nevojshëm për njohjen e përbërjes së konsumatorëve mund të jetë gjeografik, demografik, psikografik dhe i lidhur me sjelljen e blerësit. • Informacioni gjeografik lidhet me probleme të tilla si zona gjeografike ku janë konsumatorët, cilësia e produkteve sipas kërkesave të zonës. • Të dhënat demografike, grupet e konsumatorëve sipas gjinisë, moshës, gjendjes civile, të ardhurave, zënies me punë. • Të dhënat psikografike që kanë të bëjnë me personalitetin dhe mënyrën e jetesës janë më të rëndësishme se informacioni gjeografik dhe demografik për parashikimin e sjelljes së konsumatorëve.

15. Furnitorët dhe kreditorët • Firmat, në përgjithësi, mbështeten tek furnitorët dhe kreditorët për të siguruar ndihma financiare, shërbime materiale e lëndë të para, dhe pajisje. Për këtë qëllim firma duhet t’u japë përgjigje këtyre pyetjeve përsa i përket furnitorëve: • Janë çmimet e furnitorëve konkurrues? • Ofrojnë furnitorët ulje çmimesh për furnizime në sasira të mëdha? • Sa kushtojnë shpenzimet e transportit? • Janë furnitorët konkurrues përsa i përket standarteve të produkteve? • Përsa i përket kreditorëve duhet përgjigjur pyetjeve: • Është e fortë pozita e kapitalit qarkullues? • Janë huatë e kreditorëve të përputhura me objektivat e firmës? • Janë në gjendje kreditorët të ofrojnë lloje të ndryshme kredie?

16. Resurset njerëzore • Reputacioni ose emri i firmës është elementi kryesor që mundëson tërheqjen e personelit të nevojshëm. • Ritmet e punësimit lokal janë një faktor tjetër në tërheqjen e punonjësve të aftë. • Mundësia e gjetjes së punonjësve me kualifikimin e nevojshëm është në varësi të llojit të punës.